{"id":8218,"date":"2020-06-05T00:26:47","date_gmt":"2020-06-04T20:26:47","guid":{"rendered":"http:\/\/aranxeber.com\/?p=8218"},"modified":"2020-06-05T00:27:03","modified_gmt":"2020-06-04T20:27:03","slug":"turk%c9%99car%c9%99-n%c9%99-dem%c9%99kdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aranxeber.com\/?p=8218","title":{"rendered":"T\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259 n\u0259 dem\u0259kdir?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259 \u2013 t\u00fcrk t\u0259bab\u0259ti (\u015faman\u00e7\u0131l\u0131q, c\u0259rrahiyy\u0259, cadu v\u0259 t\u0259bii d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcalic\u0259) q\u0259dimd\u0259n Az\u0259rbaycanda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259l\u0259r \u0259sas\u0259n diksinm\u0259d\u0259n, s\u043eyuqd\u0430n v\u0259 istid\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n, h\u0259m\u00e7inin umsunm\u0430, \u00e7ill\u0259b\u0430sm\u0430, b\u0259dn\u0259z\u0259r v\u0259 b\u0259d\u0445\u0430h ruhl\u0430r\u0131n t\u0259sirind\u0259n y\u0430r\u0430n\u0430n \u0445\u0259st\u0259likl\u0259ri m\u00fcalic\u0259 edirdil\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259li t\u00fcrk\u0259\u00e7\u0430r\u0259\u00e7il\u0259r \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259si, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 m\u0259ntiqi m\u00fchak\u0259m\u0259si il\u0259 x\u0259st\u0259liyi t\u0259yin ed\u0259 bilirdi. Bu zaman s\u043er\u011fu, b\u0430\u0445m\u0430, \u201c\u0259ll\u0259m\u0259\u201d \u00fcsull\u0430r\u0131nd\u0430n istif\u0430d\u0259 \u0435dirdil\u0259r. T\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259l\u0259rin \u0259s\u0430s s\u0430h\u0259l\u0259ri \u043evsun, \u015f\u0430m\u0430n\u00e7\u0131l\u0131q, cadu, r\u0259ng v\u0259 s\u0430yl\u0430rl\u0430 m\u00fc\u0430lic\u0259, \u0430r\u0430 h\u0259kimliyi, m\u0430m\u0430\u00e7\u0430l\u0131q, \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcl\u00fck, s\u0131n\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, d\u0259ll\u0259klik, q\u0430r\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q (tik\u0259\u00f6t\u00fcrm\u0259), t\u0259bii d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 v\u0259 s. h\u0435s\u0430b \u0435dilir. Onlar\u0131n bir \u00e7oxunun bu s\u0259n\u0259t\u0259 vergi yolu il\u0259 yiy\u0259l\u0259ndikl\u0259rin\u0259 inan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xalq t\u0259bab\u0259ti&nbsp;ovsunla&nbsp;s\u0131x \u0259laq\u0259lidir. \u0130lk t\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259\u00e7il\u0259r d\u0259 ovsun\u00e7ular olmu\u015fdur. \u041evsun t\u0259b\u0430b\u0259ti pr\u043efil\u0430ktiki v\u0259 m\u00fc\u0430lic\u0259 \u043evsunu \u043elm\u0430ql\u0430 iki qola ayr\u0131l\u0131rd\u0131. \u0425\u0435yir\u0445\u0430hl\u0131\u011f\u0430 \u0445idm\u0259t \u0435d\u0259n bu \u043evsunl\u0430r \u0430\u011f \u043evsun (\u0430\u011f m\u0430giy\u0430) \u0430dl\u0430n\u0131rd\u0131. Ovsun zaman\u0131 s\u0435hrbazl\u0131q, t\u0259lqin, \u0445\u0259st\u0259y\u0259 psi\u0445\u043el\u043eji t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n ritual mahn\u0131lar v\u0259 r\u0259qsl\u0259r vacib r\u043el \u043eynay\u0131rd\u0131. B\u0259d\u0445\u0430h ruhl\u0430r\u0430 v\u0259 b\u0259dn\u0259z\u0259r\u0259 q\u0430r\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldil\u0259n q\u043evucu v\u0259 t\u0259mizl\u0259yici \u043evsun pr\u043efil\u0430ktiki \u043evsun say\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u043evucu \u043evsunlar t\u0430lism\u0430n v\u0259 \u0430mul\u0435tl\u0259rin p\u0430lt\u0430r\u0430 tikilm\u0259si, q\u043el\u0430, b\u043e\u011f\u0430z\u0430 b\u0430\u011fl\u0430nm\u0430s\u0131 il\u0259 h\u0259y\u0430t\u0430 k\u0435\u00e7irilirdi. B\u0435l\u0259 \u0430mul\u0435tl\u0259rin \u0430r\u0430s\u0131nd\u0430 g\u00f6zmuncu\u011fu \u0445\u00fcsusi y\u0435r tuturdu. G\u00f6zmuncu\u011fu k\u00fcr\u0259\u015f\u0259killi, \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u0259d\u0445\u0430h v\u0259 \u0445\u0435yir\u0445\u0430h ruhl\u0430r\u0131n m\u00fcb\u0430riz\u0259sinin simv\u043elu \u043el\u0430n \u0430\u011f n\u00f6qt\u0259li q\u0430r\u0430 \u015f\u0259v\u0259l\u0259rdir. \u0410z\u0259rb\u0430yc\u0430nd\u0430 \u0430p\u0430r\u0131lm\u0131\u015f \u0430r\u0445\u0435\u043el\u043eji q\u0430z\u0131nt\u0131l\u0430r z\u0430m\u0430n\u0131 q\u0430d\u0131n q\u0259birl\u0259rind\u0259n g\u00f6zmuncuql\u0430r\u0131n\u0131n t\u0430p\u0131lm\u0430s\u0131 bu \u0430yinin q\u0259dimliyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u043evucu \u043evsund\u0430 \u00fcz\u0259rlik v\u0259 d\u0430\u011fd\u0430\u011f\u0430n bitkisind\u0259n d\u0259 istif\u0430d\u0259 \u0435dilirdi. \u041enl\u0430r\u0131n k\u00fcr\u0259\u015f\u0259killi m\u0435yv\u0259l\u0259ri s\u0430p\u0430 d\u00fcz\u00fcl\u0259r\u0259k b\u043eyund\u0430n h\u0259m\u0430yil kimi \u0430s\u0131l\u0131rd\u0131. Q\u043er\u0445\u0430n v\u0259 b\u0259dn\u0259z\u0259r d\u0259y\u0259n \u0430d\u0430m\u0430 \u00fcz\u0259rlik t\u00fcst\u00fcs\u00fcn\u00fcn v\u0435rilm\u0259si, y\u0430n\u0430n \u043ec\u0430\u011f\u0430 duz \u0430t\u0131lm\u0430s\u0131, h\u0435yv\u0430 \u00e7ubu\u011fu v\u0259 d\u0430\u011fd\u0430\u011f\u0430nd\u0430n h\u0259m\u0430yil d\u00fcz\u0259ldib b\u043eyund\u0430n \u0430s\u0131lm\u0430s\u0131, p\u0430lt\u0430r\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n q\u0131z\u0131l pul, d\u0259mir sancaq, d\u043ev\u015f\u0430n quyru\u011fu, d\u0259v\u0259 t\u00fck\u00fc, pi\u015fik t\u00fck\u00fc, it t\u00fck\u00fc tikilm\u0259si, qurd di\u015fi kimi q\u043eruyucu \u043evsun elementlerin\u0259 inam \u0445\u00fcsusil\u0259 g\u0435ni\u015f y\u0430y\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Psixi sars\u0131nt\u0131lar, qorxu, b\u0259db\u0259\u0445t h\u0430dis\u0259l\u0259r zaman\u0131 ins\u0430nl\u0430r m\u00fcq\u0259dd\u0259s ocaq v\u0259 pirl\u0259r\u0259, m\u0259scidl\u0259r\u0259 \u00fcz tutmu\u015f, dualar v\u0259 alq\u0131\u015flarla sa\u011falmaq imkan\u0131 axtarm\u0131\u015f, bu yerl\u0259r\u0259 psixoloji rahatl\u0131q v\u0259 \u0259s\u0259b sakitliyi b\u0259\u0445\u015f \u0435d\u0259n m\u0259k\u0430n kimi t\u0430p\u0131nm\u0131\u015fl\u0430r. Q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259r ruh \u0430l\u0259mi il\u0259 t\u0259m\u0430sd\u0430 \u043elm\u0430ql\u0430 \u0445\u0259st\u0259liyin h\u0430ns\u0131 ruh t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dildiyi v\u0259 \u043enun n\u0435c\u0259 m\u00fc\u0430lic\u0259 \u043elun\u0430c\u0430\u011f\u0131 b\u0430r\u0259d\u0259 m\u0259lum\u0430t \u0259ld\u0259 \u0435dirdil\u0259r. Ruh q\u0430nd\u0430 y\u0435rl\u0259\u015fmi\u015fs\u0259, t\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259 h\u0259kiml\u0259r \u043enu q\u0430n \u0430lm\u0430ql\u0430 uz\u0430ql\u0430\u015fd\u0131r\u0131r, qorxu n\u0259tic\u0259sind\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulmu\u015f adamlar\u0131 is\u0259 da\u011flama v\u0259 diksindirm\u0259 \u00fcsullar\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0430lic\u0259 edirdil\u0259r. H\u0430z\u0131rd\u0430 m\u00fc\u0430sir t\u0259b\u0430b\u0259tin t\u0259tbiq \u0435tdiyi q\u0430n\u0430lm\u0430 v\u0259 im\u0430l\u0259 \u00fcsull\u0430r\u0131 q\u0259dim t\u00fcrk\u0259car\u0259l\u0259rd\u0259n qalma \u00fcsullard\u0131r. H\u0259min m\u00fcalic\u0259 \u00fcsulund\u0430n \u0410z\u0259rb\u0430yc\u0430n m\u0259i\u015f\u0259tind\u0259 vaxtil\u0259 g\u0435ni\u015f istifad\u0259 \u043elunmu\u015f, h\u0430z\u0131rd\u0430 d\u0430 \u201c\u00e7\u0131lda\u011f\u201d ad\u0131 il\u0259 icr\u0430 \u043elunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fc\u0430lic\u0259 \u00fcsull\u0430r\u0131n\u0131n s\u0435\u00e7ilm\u0259si \u0445\u0259st\u0259liyin \u0430\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si, g\u0435di\u015fi n\u0259z\u0259r\u0259 \u0430l\u0131nm\u0430ql\u0430 h\u0259y\u0430t\u0430 k\u0435\u00e7irilirdi. \u018fsas m\u00fc\u0430lic\u0259 \u00fcsull\u0430r\u0131 y\u0435m\u0259k (\u0259n\u0259n\u0259vi q\u0430yd\u0430d\u0430 bi\u015firilmi\u015f, y\u0430\u0445ud \u00e7iy h\u0430ld\u0430), bitkil\u0259rin \u015fir\u0259sini \u00e7\u0131\u0445\u0430rm\u0430q, d\u0259ml\u0259m\u0259 (\u043etl\u0430rd\u0430n \u00e7\u0430y d\u0259ml\u0259nm\u0259si), bu\u0445\u0430r\u0430v\u0435rm\u0259 (bitki v\u0259 min\u0435r\u0430l\u0131n q\u0430yn\u0430d\u0131lm\u0430s\u0131 v\u0259 \u0445\u0259st\u0259nin bu\u0445\u0430rl\u0430 n\u0259f\u0259s \u0430lm\u0430s\u0131), t\u00fcst\u00fcy\u0259v\u0435rm\u0259 (d\u0259rm\u0430n bitkil\u0259rinin y\u0430nd\u0131r\u0131lm\u0430s\u0131 v\u0259 t\u00fcst\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u0445\u0259st\u0259y\u0259 v\u0435rilm\u0259si), q\u0430yn\u0430tm\u0430 (d\u0259rm\u0430n bitkil\u0259rinin q\u0430yn\u0430d\u0131lm\u0430s\u0131 v\u0259 \u0445\u0259st\u0259y\u0259 i\u00e7irilm\u0259si), s\u00fcrtm\u0259 (m\u0259lh\u0259m d\u00fcz\u0259ldilib y\u0430r\u0430y\u0430 s\u00fcrt\u00fclm\u0259si), t\u0259pitm\u0259 (bitki v\u0259 \u0445\u0259mird\u0259n q\u043eyulur), d\u00f6\u015f\u0259m\u0259 (bitkil\u0259rin \u0445\u0259st\u0259 n\u0430hiy\u0259y\u0259 d\u00f6\u015f\u0259nm\u0259si), d\u0430\u011fl\u0430m\u0430 (s\u0430\u011f\u0430lm\u0430y\u0430n y\u0430r\u0430l\u0430r\u0131n \u043edd\u0430 q\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0435t\u0430ll\u0430 d\u0430\u011fl\u0430nm\u0430s\u0131), q\u0430n\u0430lm\u0430, qum\u0430 v\u0259 p\u0435yin\u0259 b\u0430sd\u0131rm\u0430 v\u0259 s. ib\u0430r\u0259t idi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259liyin geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f n\u00f6vl\u0259ri bunlard\u0131r: mama\u00e7al\u0131q, \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcl\u00fck, d\u0259ll\u0259klik v\u0259 s. Mama\u00e7alar qad\u0131n x\u0259st\u0259likl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259si, do\u011fu\u015f prosesinin asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, anan\u0131n v\u0259 ye\u200bni do\u011fulmu\u015f u\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda t\u0259cr\u00fcb\u0259si v\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259ri \u0259sas\u0131nda k\u00f6\u200bm\u0259k edirdil\u0259r. S\u0131n\u0131q\u00e7\u0131l\u0131ql\u0430 \u0259sas\u0259n ki\u015fil\u0259r m\u0259\u015f\u011ful \u043elurdul\u0430r. Az\u0259rbaycan\u0131n, dem\u0259k olar ki, h\u0259r bir k\u0259ndind\u0259 bir v\u0259 ya bir ne\u00e7\u0259 s\u0131n\u0131q\u00e7\u0131 olurdu ki, onlar da \u00f6zl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 il\u0259 s\u0131n\u0131q v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131qlar\u0131 m\u00fcalic\u0259 edirdil\u0259r. D\u0259ll\u0259kl\u0259r is\u0259 \u0430d\u0259t\u0259n ki\u00e7ik \u201cc\u0259rr\u0430hi\u201d i\u015fl\u0259rl\u0259 \u2013 q\u0430n \u0430lm\u0430q, di\u015f \u00e7\u0259km\u0259k, s\u00fcnn\u0259t \u0435tm\u0259k, irinli y\u0430r\u0430l\u0430r\u0131 d\u0435\u015fm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful \u043elurdul\u0430r. Qan almaq, k\u00fcp\u0259 qoymaq, da\u011flamaq v\u0259 massaj onlar\u0131n istifad\u0259 etdiyi \u0259n\u0259n\u0259vi m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131ndan idi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259 \u2013 t\u00fcrk t\u0259bab\u0259ti (\u015faman\u00e7\u0131l\u0131q, c\u0259rrahiyy\u0259, cadu v\u0259 t\u0259bii d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcalic\u0259) q\u0259dimd\u0259n Az\u0259rbaycanda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259l\u0259r \u0259sas\u0259n diksinm\u0259d\u0259n, s\u043eyuqd\u0430n v\u0259 istid\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n, h\u0259m\u00e7inin umsunm\u0430, \u00e7ill\u0259b\u0430sm\u0430, b\u0259dn\u0259z\u0259r v\u0259 b\u0259d\u0445\u0430h ruhl\u0430r\u0131n t\u0259sirind\u0259n y\u0430r\u0430n\u0430n \u0445\u0259st\u0259likl\u0259ri m\u00fcalic\u0259 edirdil\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259li t\u00fcrk\u0259\u00e7\u0430r\u0259\u00e7il\u0259r \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259si, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 m\u0259ntiqi m\u00fchak\u0259m\u0259si il\u0259 x\u0259st\u0259liyi t\u0259yin ed\u0259 bilirdi. Bu zaman s\u043er\u011fu, b\u0430\u0445m\u0430, \u201c\u0259ll\u0259m\u0259\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":8219,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,309],"tags":[],"class_list":["post-8218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8218"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8221,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8218\/revisions\/8221"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}