{"id":6553,"date":"2020-04-17T13:10:39","date_gmt":"2020-04-17T09:10:39","guid":{"rendered":"http:\/\/aranxeber.com\/?p=6553"},"modified":"2020-04-17T18:32:35","modified_gmt":"2020-04-17T14:32:35","slug":"rusiyani-oz-neftind%c9%99-bogan-kral","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aranxeber.com\/?p=6553","title":{"rendered":"Rusiyan\u0131 \u00f6z neftind\u0259 &#8220;bo\u011fan&#8221; kral."},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n b\u0259las\u0131 olan 5 d\u00f6vl\u0259t varsa, biri d\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131d\u0131r.<\/strong><br><br>\u018fslind\u0259 n\u0259 d\u00f6vl\u0259t? Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 o c\u00fcr d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa malik ikinci d\u00f6vl\u0259t yoxdur. Bu, 500 il \u0259vv\u0259lin s\u0259lt\u0259n\u0259tl\u0259rind\u0259n d\u0259 bet\u0259r bir m\u00fctl\u0259qiyy\u0259t rejimidir. Q\u0259rbi Asiyan\u0131n s\u0259rv\u0259tc\u0259 \u0259n q\u00fcdr\u0259tli bu \u00f6lk\u0259sini 105 ildir bir ail\u0259 idar\u0259 edir \u2013 S\u0259udlar ail\u0259si.<br><br>D\u00fcnyada \u00f6z ad\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ver\u0259n ikinci bir hakim ail\u0259 varm\u0131? El\u0259 olsayd\u0131, vaxtil\u0259 Peron Argentinas\u0131, Markos Filippini, Xoca Albaniyas\u0131, Kim \u0130r Sen Koreyas\u0131, Kastro Kubas\u0131, M\u00fcbar\u0259k Misiri kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u0259 yaranard\u0131. Amma he\u00e7 k\u0259s el\u0259 etm\u0259yib. S\u0259ud s\u00fclal\u0259si is\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00f6z adlar\u0131n\u0131 qoyublar.<br><br>D\u00fcnyada he\u00e7 bir se\u00e7kili orqana se\u00e7ki ke\u00e7irm\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t varm\u0131? Qoca Afrikan\u0131n oxuma-yazma bilm\u0259y\u0259n q\u0259bil\u0259l\u0259rinin formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 bel\u0259 se\u00e7ki (qanuni, ya saxta \u2013 f\u0259rqi yoxdur) ke\u00e7irilir, amma S\u0259duiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda se\u00e7ki ke\u00e7irilmir. Orada \u0259n x\u0131rda v\u0259zif\u0259d\u0259n tutmu\u015f ta nazirl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yinat\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n kral\u0131 v\u0259 v\u0259li\u0259hd \u015fahzad\u0259 edir.<br><br><strong>Kral v\u0259 o\u011flu is\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259rini \u00f6z qohum-\u0259qr\u0259bas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n z\u00fcry\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcr. Ba\u015fqalar\u0131na bir \u015fey \u00e7atm\u0131r, \u00e7\u00fcnki ail\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bir \u00f6lk\u0259d\u0259 ki y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u015fahzad\u0259 ola v\u0259 h\u0259r\u0259si limitsiz sayda (b\u0259z\u0259n 1000-\u0259 q\u0259d\u0259r) arvad almaq h\u00fcququna malik ola, nec\u0259 olar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ww2.ona.az\/upload\/news\/2019\/may\/09\/big\/75cd482a101add.jpg\" alt=\"S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 d\u00fcnya neft bazar\u0131nda \u0130ran\u0131 \u0259v\u0259zl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131r ...\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 teokratik monarxiyad\u0131r. Onu 105 il \u00f6nc\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya t\u0259sis edib. El\u0259 \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u201ckral\u201d adlanmas\u0131 da ingilisl\u0259ri t\u0259qlidd\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. Ancaq BB kral\u0131 il\u0259 S\u018f kral\u0131n\u0131n statuslar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck f\u0259rq var. Birincid\u0259 kral simvolik v\u0259zif\u0259dirs\u0259, d\u00f6vl\u0259ti \u0259sas\u0259n parlament idar\u0259 edirs\u0259, ikincid\u0259 kral \u00f6lk\u0259d\u0259ki h\u0259r \u015feyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 qanunverici orqan\u0131 idar\u0259 edir.&nbsp;<br><br>\u018fslind\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda klassik parlament yoxdur. Parlament se\u00e7kisi ke\u00e7irilmir. Formal olaraq \u00f6lk\u0259d\u0259 parlament\u0259 ox\u015fayan bir orqan f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bunun ad\u0131 M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131d\u0131r v\u0259 t\u0259rkibin\u0259 aliml\u0259r, yaz\u0131\u00e7\u0131lar, sahibkarlar, kral ail\u0259sinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri daxildir. Onlar\u0131 kral t\u0259yin edir. Haz\u0131rda M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n 150 ki\u015fi \u00fczv\u00fc var. Qad\u0131nlar\u0131n \u015eura \u00fczv\u00fc ola bilm\u0259si yeni n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Buna q\u0259d\u0259r qad\u0131nlar\u0131n bel\u0259 bir m\u00f6t\u0259b\u0259r m\u0259clis\u0259 burax\u0131lmas\u0131 yasaq idi.<br><br>H\u0259mi\u015f\u0259 qad\u0131nlara b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r verilm\u0259sind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n d\u00f6vl\u0259td\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u0259l\u0259 indi-indi parlament \u00fczv\u00fc olmalar\u0131na v\u0259 avtomobil idar\u0259 etm\u0259l\u0259rin\u0259 dair qada\u011falar\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si \u201cb\u00f6y\u00fck islahat\u201d hesab olunur. Bunu v\u0259li\u0259hd M\u0259h\u0259mm\u0259d bin Salman\u0131n ad\u0131yla ba\u011flay\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/video\/ssss.jpg\" alt=\"ssss.jpg (57 KB)\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><br><br><strong>\u0130ndi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, demokratiyan\u0131n i\u015fart\u0131s\u0131 olmayan, elementar insan haqlar\u0131na riay\u0259t edilm\u0259y\u0259n bu istibdad yuvas\u0131 AB\u015e kimi d\u00fcnyaya demokratiya d\u0259rsi ke\u00e7\u0259n superd\u00f6vl\u0259tin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><br><br>D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 demokratiya v\u0259 insan haqlar\u0131na dair hesabatlar haz\u0131rlayan AB\u015e S\u0259ud ail\u0259sinin h\u00fcdudsuz v\u0259 qanunsuz hakimiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6z yumur, h\u0259tta daha pisi, onunla s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. He\u00e7 2018-ci ilin oktyabr\u0131nda AB\u015e \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n \u2013 jurnalisr Camal Qa\u015f\u0131q\u00e7\u0131n\u0131n S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n \u0130stanbuldak\u0131 konsullu\u011funda birba\u015fa d\u00f6vl\u0259tin ikinci ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u2013 v\u0259li\u0259hdin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259sinin sor\u011fu-sual\u0131n\u0131 da etm\u0259di.<br><br><strong>\u00c7\u00fcnki S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 regionda AB\u015e-\u0131n \u0259sas m\u00fctt\u0259fiql\u0259rind\u0259n biri say\u0131l\u0131r. \u018fslind\u0259 burada m\u00fctt\u0259fiqlikd\u0259n s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259z, m\u00fctt\u0259fiq \u0130srail kimi olar, S\u0259udiyy\u0259nin statusu \u201c\u0259l-ayaq i\u015fl\u0259rin\u0259 baxan o\u011flan\u201dd\u0131r. Son vaxtlar is\u0259 bu d\u00f6vl\u0259t AB\u015e-\u0131n \u201c\u015fill\u0259vuran\u0131\u201d rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Amerikal\u0131lar Rusiyan\u0131n neft bazar\u0131n\u0131 ba\u011flamaq, onu neft g\u0259lirl\u0259rind\u0259n m\u0259hrum ed\u0259r\u0259k \u0259l-qolunu v\u0259 dilini g\u00f6d\u0259ltm\u0259k, aqressiyas\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hz S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131ndan, onun resurslar\u0131ndan istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/strong><br><br>S\u0259udiyy\u0259nin nefti \u00e7oxdur v\u0259 ucuz ba\u015fa g\u0259lir, onun \u00fc\u00e7\u00fcn 100 milyard dollar o yana, 100 milyard dollar bu yana, bir \u015fey deyil. Amma bu q\u0259d\u0259r itki Rusiyan\u0131n iqtisadiyyat\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kd\u00fcrm\u0259y\u0259 qadirdir. Bu durum, \u201csudan ucuz nisy\u0259 neft\u201d f\u0259ndi Rusiyan\u0131n \u00f6z neftind\u0259 bo\u011fdurulmas\u0131 dem\u0259kdir. H\u0259r a\u00e7\u0131lan sabah Rusiya liderinin krala q\u0259z\u0259bini daha da art\u0131r\u0131r.<br><br>H\u0259m d\u0259 bu, \u0259r-Riyad\u0131n Rusiyaya qar\u015f\u0131 etdiyi birinci m\u0259rdim\u0259zarl\u0131q akt\u0131 deyil. 1995-ci ild\u0259n 2005-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f miqyas alan dini ekstremizm dal\u011fas\u0131n\u0131n \u2013 \u015eimali Qafqazda v\u0259hhabilik c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi terror\u00e7ulu\u011fun \u0259sas maliyy\u0259 qayna\u011f\u0131 \u0259r\u0259b kral\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan g\u0259lirdi. B\u00f6y\u00fck ehtimalla bu da AB\u015e-\u0131n v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin sifari\u015fiydi. Sonradan bir s\u0131ra \u00e7e\u00e7en m\u00fccahidl\u0259rin \u0130ngilt\u0259r\u0259y\u0259 s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131 v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 olunmalar\u0131 ortadak\u0131 ba\u011fa d\u0259lal\u0259t edir.<br><br>S\u018f rejiminin neftl\u0259 ba\u011fl\u0131 yeritdiyi siyas\u0259t bizim d\u0259 \u00fcmd\u0259 maraqlar\u0131m\u0131z\u0131 vurur. Az\u0259rbaycan xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 neftd\u0259n, onun \u0259lveri\u015fli bazar qiym\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 \u00f6lk\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 S\u018f-nin nefti al\u0131c\u0131lara su qiym\u0259tin\u0259, h\u0259tta nisy\u0259 satmaq ist\u0259m\u0259si iqtisadiyyat\u0131m\u0131za ciddi z\u0259rb\u0259dir. T\u0259kc\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, krall\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 neftin \u00fcmumi h\u0259cmi bir sisterndirs\u0259, bizimki bir qrafindir. O da maya d\u0259y\u0259rind\u0259n ucuz sat\u0131landa rentabelli olmur, \u0259l\u0259-ovuca bir \u015fey g\u0259lmir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nisy\u0259 neft siyas\u0259ti AB\u015e-\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259ni Rusiyan\u0131n v\u0259 S\u018f-nin d\u00fc\u015fm\u0259ni (h\u0259m d\u0259 AB\u015e-\u0131n) \u0130ran\u0131n iqtisadiyyat\u0131n\u0131, h\u0259tta var olmalar\u0131n\u0131n ciddi sual alt\u0131na qoyur. Bu c\u00fcr siyas\u0259tin qlobal bir x\u0259tas\u0131 \u00e7\u0131xmasa yax\u015f\u0131d\u0131r. musavat.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n b\u0259las\u0131 olan 5 d\u00f6vl\u0259t varsa, biri d\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131d\u0131r. \u018fslind\u0259 n\u0259 d\u00f6vl\u0259t? Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 o c\u00fcr d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa malik ikinci d\u00f6vl\u0259t yoxdur. Bu, 500 il \u0259vv\u0259lin s\u0259lt\u0259n\u0259tl\u0259rind\u0259n d\u0259 bet\u0259r bir m\u00fctl\u0259qiyy\u0259t rejimidir. Q\u0259rbi Asiyan\u0131n s\u0259rv\u0259tc\u0259 \u0259n q\u00fcdr\u0259tli bu \u00f6lk\u0259sini 105 ildir bir ail\u0259 idar\u0259 edir \u2013 S\u0259udlar ail\u0259si. D\u00fcnyada \u00f6z ad\u0131n\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6554,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[313,3,4],"tags":[],"class_list":["post-6553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arasdirma","category-dunya","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6553"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6562,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6553\/revisions\/6562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}