{"id":610,"date":"2018-01-15T13:37:08","date_gmt":"2018-01-15T09:37:08","guid":{"rendered":"http:\/\/aranxeber.com\/news\/610\/"},"modified":"2018-01-15T17:48:25","modified_gmt":"2018-01-15T13:48:25","slug":"az%c9%99rbaycan-dilind%c9%99-hansi-sozl%c9%99rin-yazilisinin-d%c9%99yis%c9%99c%c9%99yi-aciqlanib-tam-siyahi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aranxeber.com\/?p=610","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Dilind\u0259 Hans\u0131 S\u00f6zl\u0259rin Yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n D\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yi A\u00e7\u0131qlan\u0131b &#8211; Tam Siyah\u0131"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Report&#8221;un x\u0259b\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalar\u0131\u201d layih\u0259sini Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Orfoqrafiya Komissiyas\u0131 v\u0259 AMEA N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu haz\u0131rlay\u0131b. Layih\u0259 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin 28 dekabr 2017-ci il tarixind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunub v\u0259 \u00e7ap \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 edilib.<\/p>\n<p>Qaydalar layih\u0259si t\u0259sdiq olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&#8220;Report&#8221; layih\u0259nin tam variant\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>\u018fsl Az\u0259rbaycan s\u00f6zl\u0259rinin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>1. Az\u0259rbaycan dilinin l\u00fc\u011f\u0259t t\u0259rkibind\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259n milli s\u00f6zl\u0259rin bir \u00e7oxu deyildiyi kimi yaz\u0131l\u0131r: add\u0131m, d\u0259niz, g\u0259lin, g\u00fcn\u0259\u015f, qo\u015fun, o\u011ful v\u0259 s.<\/p>\n<p>2. Son s\u0259si [x] v\u0259 ya [\u011f] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan milli s\u00f6zl\u0259r qh\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: ayaq,bar\u00admaq, bulaq, dayanacaq, qat\u0131q, qonaq, otaq, yax\u015f\u0131l\u0131q, yanaq v\u0259 s. Bu q\u0259bild\u0259n olan s\u00f6zl\u0259r\u0259 saitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil\u00e7i qo\u015fulduqda yaz\u0131da q~\u011f \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si ba\u015f verir: ota\u00ad\u00ad\u00ad\u011fa, bula\u011f\u0131n, qona\u011f\u0131m\u0131zv\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Son s\u0259si [k\u02b9] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan bir qrup al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r d\u0259 q h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: filoloq,ittifaq, m\u00fcst\u0259ntiq, natiq, \u015f\u0259f\u0259q, texnoloq, \u00fcf\u00fcq, v\u0259r\u0259q v\u0259 s. \u018fsl Az\u0259rbaycan s\u00f6zl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli ola\u00ad\u00ad\u00adraq, bu q\u0259bild\u0259n olan s\u00f6zl\u0259rin sonuna saitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil\u00e7i qo\u015fulduqda yaz\u0131da he\u00e7 bir d\u0259\u00adyi\u00ad\u015fik\u00adlik ba\u015f vermir: filoloqa, \u015f\u0259f\u0259qi, \u00fcf\u00fcq\u0259 v\u0259 s.<\/p>\n<p>3. Son s\u0259si [x\u02b9] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan iki v\u0259 \u00e7oxhecal\u0131 milli s\u00f6zl\u0259r k h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: bil\u0259k, birlik, k\u00fcl\u0259k, \u00fcr\u0259k, \u00fcz\u0259rlik, \u00fcz\u00fck v\u0259 s. Bu q\u0259bild\u0259n olan s\u00f6zl\u0259r\u0259 saitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil\u00e7i qo\u015fulduqda yaz\u0131da k~y\u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si ba\u015f verir: bil\u0259yi, bir\u00adli\u00adyimiz, \u00fcr\u0259yim, \u00fcz\u00fcy\u00fcn v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: S\u00f6z sonunda [k] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan \u0259ks\u0259r al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r\u0259 is\u0259 bu qayda \u015famil edil\u00admir, y\u0259ni onlarda \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259 ba\u015f vermir: \u0259mlak-\u0259mlaka, i\u015ftirak-i\u015ftirak\u0131m\u0131z, mexanik-mexanik\u0259, \u015f\u0259rik-\u015f\u0259riki, tex\u00adnik-texnikin v\u0259 s.<\/p>\n<p>4. Son s\u0259si h\u0259m [t], h\u0259m d\u0259 [d]kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan iki v\u0259 \u00e7oxhecal\u0131 milli s\u00f6zl\u0259r d il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: bulud, pal\u0131d, s\u00f6y\u00fcd v\u0259 s. Bu qayda ona \u0259saslan\u0131r ki, h\u0259min s\u00f6z\u00adl\u0259\u00adr\u0259 saitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil\u00e7i qo\u015fulduqda sondak\u0131 samit [d]kimi s\u0259sl\u0259nir.<\/p>\n<p>Qeyd: Polad, s\u0259n\u0259d, t\u0259qa\u00fcd v\u0259 s. kimi al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r d\u0259 bu qaydaya \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>5. Son s\u0259si h\u0259m [k], h\u0259m d\u0259 [g]kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan milli s\u00f6zl\u0259r g h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: \u00e7\u0259l\u0259ng, p\u0259l\u0259ng, s\u0259h\u0259ng, t\u00fcf\u0259ng v\u0259 s. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u0259ndd\u0259ki qayda bu s\u00f6zl\u0259r\u0259 d\u0259 aiddir.<\/p>\n<p>Qeyd: Bu qayda ah\u0259ng, q\u0259\u015f\u0259ng, n\u0259h\u0259ng kimi al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r\u0259 d\u0259 \u015famil edilir.<\/p>\n<p>6. Son s\u0259si h\u0259m [c], h\u0259m d\u0259 [\u00e7]kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan s\u00f6zl\u0259r ch\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: k\u0259rpic, q\u0131l\u0131nc, \u00fclg\u00fcc v\u0259 s. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u0259ndd\u0259ki qayda bu b\u0259nd\u0259 d\u0259 aiddir.<\/p>\n<p>7. \u018fd\u0259bi t\u0259l\u0259ff\u00fczd\u0259 ilk s\u0259si [\u0131] il\u0259 deyil\u0259n s\u00f6zl\u0259r olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 milli s\u00f6zl\u0259r i il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: ilan, ild\u0131r\u0131m, il\u011f\u0131m, ilx\u0131, il\u0131q, inanmaq, i\u015fart\u0131, i\u015f\u0131q v\u0259 s.<\/p>\n<p>Al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rd\u0259 saitl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>8. O saitli al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r [a] v\u0259 ya [o] il\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz edilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olma\u00adya\u00adraq, o il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: avtomat, ensiklopediya, kollec, kollektiv, kom\u00adbi\u00adnat, laborant, Moskva, motor, obyekt, Odessa, po\u00e7talyon, poema, poeziya, problem, pro\u00adfes\u00adsor, solist, velosiped v\u0259 s.<\/p>\n<p>9. \u0130kinci hecas\u0131ndak\u0131 saiti [i], b\u0259z\u0259n d\u0259 [\u00fc] il\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan \u0259r\u0259bm\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r \u0259n\u0259n\u0259vi-tarixi prinsip\u0259 \u0259sas\u0259n i il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: k\u00fclli (miqdarda), m\u00fcdir,m\u00fcdrik, m\u00fcflis,m\u00fcxbir, m\u00fcxlis, m\u00fcnbit, m\u00fcnsif, m\u00fcrid, m\u00fcr\u015fid, m\u00fcsib\u0259t v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: M\u00fch\u00fcm v\u0259 \u00fcf\u00fcq s\u00f6zl\u0259rind\u0259ki ikinci heca \u00fc h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>10. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 t\u0259rkibind\u0259 usaiti il\u0259 yaz\u0131lan v\u0259 [yu] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259r \u0259d\u0259bi dilimizin fonetik qaydalar\u0131na uy\u011fun olaraq \u00fc il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: al\u00fcminium, b\u00fclleten, b\u00fcro, j\u00fcri, karb\u00fcrator, komp\u00fcter, L\u00fcksemburq, para\u015f\u00fct,<\/p>\n<p>s\u00fcjet, t\u00fctor, uvert\u00fcra v\u0259 s.<\/p>\n<p>11. Sonu a saiti il\u0259 bit\u0259n al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r iki c\u00fcr yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>a) A\u015fag\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259rin sonunda ah\u0259rfi ya\u00adz\u0131l\u00adm\u0131r: aksiom, anket, ap\u00adtek, atmosfer, fab\u00ad\u00adrik, fonem, kaset, kayut, konfet, kontor, q\u0259zet, qrafem, qrav\u00fcr, qrup, leksem, lent, ma\u00ad\u015f\u0131n, perspektiv, planet, pyes, reklam, rezin, sistem, sis\u00adtern, sitat, teorem, vitrin v\u0259 s.<\/p>\n<p>b) sonundak\u0131 a saiti at\u0131lark\u0259n m\u0259nas\u0131 anla\u015f\u0131lmayan v\u0259 ya ba\u015fqa m\u0259na ver\u0259n s\u00f6zl\u0259r m\u0259nb\u0259 dild\u0259ki kimi a h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: botanika, doktrina, forma, kamera, qram\u00adma\u00adtika, norma, poetika, poeziya,respublika, taktika v\u0259 s. Bel\u0259 s\u00f6zl\u0259rin sonun\u00adda a h\u0259rfi ya\u00adz\u0131lmad\u0131qda m\u0259na d\u0259yi\u015fikliyi ba\u015f verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, botanikaelm sah\u0259si oldu\u011fu hal\u00adda, botanik sah\u0259 \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisdir.<\/p>\n<p>12. \u201cAz\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259ti\u201dnin 2013-c\u00fc il n\u0259\u015frind\u0259 metafor, profilaktori, sanatori \u015f\u0259klind\u0259 verilmi\u015f s\u00f6zl\u0259rin metafora, profilak\u00adto\u00adriya, sana\u00adto\u00adri\u00adya kimi yaz\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>13. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 birhecal\u0131 olub, t\u0259l\u0259ff\u00fcz zaman\u0131, ad\u0259t\u0259n, sonundak\u0131 iki samit aras\u0131na i v\u0259 ya \u00fc saiti art\u0131rmaqla t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan \u0259r\u0259bm\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r iki c\u00fcr yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>a) iki saitl\u0259 yaz\u0131lanlar: a\u011f\u0131l, cisim, eyib, \u0259tir, feil, f\u0259sil, fikir, heyif, isim, izin,<\/p>\n<p>q\u0259bir, q\u0259dir, qisim, meyil, Misir, n\u0259sil, \u00f6m\u00fcr, s\u0259bir, s\u0259tir, sinif, \u015feir, \u015f\u0259kil, zehin;<\/p>\n<p>b) bir saitl\u0259 yaz\u0131lanlar: c\u0259br, \u0259mr, \u0259sl, h\u0259bs, h\u0259sr (etm\u0259k),h\u00f6km, h\u00fcsn,h\u00fczn, h\u00fczn, k\u0259sr, q\u0259bz, q\u0259hr, q\u0259sr, n\u0259bz, n\u0259fs, n\u0259sr, sehr, s\u0259dr, \u00fczr, \u00fczv, z\u00fclm v\u0259 s.,<\/p>\n<p>Bu qisimd\u0259n olan s\u00f6zl\u0259rin bir \u00e7oxu iki saitl\u0259 yaz\u0131ld\u0131qda ba\u015fqa m\u0259nal\u0131 s\u00f6zl\u0259r \u2013 paroniml\u0259r al\u0131n\u0131r: \u0259sl \u2013\u0259sil, \u0259sr \u2013 \u0259sir, h\u0259sr \u2013 h\u0259sir, k\u0259sr \u2013 k\u0259sir , n\u0259fs \u2013 n\u0259fis v\u0259 s.<\/p>\n<p>S\u00f6z k\u00f6kl\u0259rind\u0259 samitl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>14. Rus dilind\u0259 t\u0259rkibind\u0259 \u0446samiti olan Avropa m\u0259n\u015f\u0259li al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rin ya\u00adz\u0131\u00adl\u0131\u015f\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qaydalar \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr:<\/p>\n<p>a) \u00fcmumi isiml\u0259r s il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: aseton, dosent, konsert, lisey, sex, sement, senzura, sirk v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Vitse s\u00f6z\u00fc istisnad\u0131r, tsil\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>b) x\u00fcsusi isiml\u0259rd\u0259 s\u00f6z\u00fcn \u0259vv\u0259lind\u0259 s il\u0259 (Setkin, Sialkovski v\u0259 s.); s\u00f6z\u00fcn ortas\u0131nda v\u0259 ax\u0131r\u0131nda is\u0259 ts(Motsart, Muromets, Vorontsovv\u0259 s.) yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>15. Rus dilind\u0259 t\u0259rkibind\u0259 \u0449h\u0259rfi olan al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qaydalar \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr:<\/p>\n<p>a) s\u00f6z\u00fcn \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259 sonunda i\u015fl\u0259n\u0259n \u0449 samiti \u0259v\u0259zin\u0259 \u015fyaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>bor\u015f, \u015eedrin, \u015eerba, \u015eors v\u0259 s.<\/p>\n<p>b) S\u00f6z\u00fcn ortas\u0131nda i\u015fl\u0259n\u0259n \u0449samiti \u0259v\u0259zin\u0259 qo\u015fa \u015f\u015f yaz\u0131l\u0131r: Qu\u015f\u015fin,<\/p>\n<p>me\u015f\u015fan, Ple\u015f\u015funov, Vere\u015f\u00ad\u015fa\u00adgin v\u0259 s.<\/p>\n<p>16. Rus dili vasit\u0259sil\u0259 dilimiz\u0259 ke\u00e7mi\u015f a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r (\u00fcmumi v\u0259 x\u00fc\u00adsusi isiml\u0259r) \u0259slin\u0259 uy\u011fun olaraq h h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Haaqa, Hamburq, har\u00admo\u00adni\u00adya, Havana, Hegel, hektar, heroqlif, Heyne, hidrogen, himn, hospital, H\u00f6te,<\/p>\n<p>hu\u00ad\u00ad\u00admanizm v\u0259 s.<\/p>\n<p>17. Birinci v\u0259 ikinci hecas\u0131ndak\u0131 samiti, \u0259sas\u0259n, [m] il\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan s\u00f6zl\u0259r n samiti il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: anbar, g\u00fcnb\u0259z, \u0130stanbul, q\u0259nb\u0259r, s\u00fcnb\u00fcl, \u015f\u0259nb\u0259, t\u0259nb\u0259l,<\/p>\n<p>z\u0259nbil.<\/p>\n<p>Kombayn, kombinat, k\u00f6mb\u0259, pamb\u0131q s\u00f6zl\u0259ri istisnad\u0131r.<\/p>\n<p>18. -iy, -skiy il\u0259 qurtaran x\u00fcsusi isiml\u0259rin sonundak\u0131 y samiti yaz\u0131lm\u0131r: Qorki, Mayakovski, Yaroslavski.<\/p>\n<p>19. Kimy\u0259vi element adlar\u0131 m\u0259nb\u0259 dild\u0259ki kimi yaz\u0131l\u0131r: kalium, maqnezium, natrium v\u0259 s.<\/p>\n<p>20. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 [c] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r c h\u0259rfi il\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Cek London, cemper, Siciliya v\u0259 s.<\/p>\n<p>21. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 g samitli al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r g il\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131r: biologiya, dialek\u00adto\u00adlo\u00adgiya, general, genezis, geologiya, gigiyena, gimnastika, gitara v\u0259 s.<\/p>\n<p>22. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259rin m\u0259nb\u0259 dild\u0259ki yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k, k h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u00adma\u00ads\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131l\u0131r: \u0259sk\u0259r, \u0259skinas, \u0130sk\u0259nd\u0259r, i\u015fk\u0259nc\u0259 v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Bu s\u00f6zl\u0259r dilimizd\u0259 m\u0259hz t\u0259l\u0259ff\u00fczl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n indiy\u0259d\u0259k g h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 ki, m\u0259nb\u0259 dild\u0259 yana\u015f\u0131 g\u0259l\u0259n kar samitl\u0259rd\u0259n (sk, \u015fk) ikincisi (k) t\u0259l\u0259ff\u00fczd\u0259 cingiltil\u0259\u015f\u0259r\u0259k, onun cingiltili qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na (g) ke\u00e7mi\u015fdir.<\/p>\n<p>23. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 w samitli al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r Az\u0259rbaycan dilind\u0259 v il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: veb-sayt, Vilyam, vindos, v\u00f6rd v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qo\u015fasaitli v\u0259 qo\u015fasamitli s\u00f6zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>24. K\u00f6k\u00fcnd\u0259 eynicinsli v\u0259 m\u00fcxt\u0259lifcinsli qo\u015fa sait i\u015fl\u0259n\u0259n al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r \u0259d\u0259bi dild\u0259ki t\u0259l\u0259ff\u00fcz\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, qo\u015fa saitl\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131r: ail\u0259, b\u0259dii, camaat, \u0259caib, \u0259mt\u0259\u0259, ideal, maa\u015f, m\u00fcalic\u0259, okean, saat, stadion, z\u0259if v\u0259 s.<\/p>\n<p>25.Milyon v\u0259 milyard s\u00f6zl\u0259ri m\u0259nb\u0259 dild\u0259ki yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, bu \u015f\u0259kild\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>26. Hecalar\u0131ndan biri p samiti il\u0259 bitib, sonrak\u0131 hecas\u0131n\u0131n ilk samiti [b] kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259r qo\u015fa pp samitiil\u0259 yaz\u0131l\u0131r: guppultu, hoppanmaq, \u015fapp\u0131lt\u0131, tap\u00ad\u00adp\u0131l\u00adt\u0131, toppuz v\u0259 s.<\/p>\n<p>27. Hecalar\u0131ndan biri k samiti il\u0259 bitib, sonrak\u0131 hecas\u0131n\u0131n ilk samiti [g] kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259r qo\u015fa kk samitiil\u0259 yaz\u0131l\u0131r: m\u00fcr\u0259kk\u0259b, m\u00fct\u0259kk\u0259, s\u0259kkiz v\u0259 s.<\/p>\n<p>28. Hecalar\u0131ndan biri t samiti il\u0259 bitib, sonrak\u0131 hecas\u0131n\u0131n ilk samiti [d] kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259r qo\u015fa ttsamitiil\u0259 yaz\u0131l\u0131r: \u0259lb\u0259tt\u0259, h\u0259tta, S\u0259ttar v\u0259 s.<\/p>\n<p>29. Hecalar\u0131ndan biri q samiti il\u0259 bitib, sonrak\u0131 hecas\u0131n\u0131n ilk samiti [k\u02b9] kimi s\u0259sl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259r qo\u015fa qq samiti il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: diqq\u0259t, doqquz, saqqal v\u0259 s.<\/p>\n<p>30. \u0130ki sait aras\u0131nda g\u0259l\u0259n qo\u015fa samitli s\u00f6zl\u0259r qo\u015fa samitl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: ballada, ka\u00ad\u00adpella, kassa, klassik, q\u0259yyum, libretto, n\u0259qqa\u015f, operetta, s\u0259yyar, \u015fassi, vassal, v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: M\u0259nb\u0259 dild\u0259 t\u0259rkibind\u0259 ll, nn, pp qo\u015fa samitl\u0259ri olan al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi yaz\u0131l\u0131r: paralel, anten, ton, qrup, aparat v\u0259 s.<\/p>\n<p>31. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 sonu qo\u015fa samitl\u0259 bit\u0259n iki v\u0259 ya \u00e7oxhecal\u0131 s\u00f6zl\u0259r bir sa\u00admit\u00adl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: h\u00fcsnx\u0259t, kiloqram, kilovat, metal, m\u00fch\u00fcm, r\u0259smx\u0259t, s\u0259rh\u0259dv\u0259 s.<\/p>\n<p>32. T\u0259khecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin sonunda qo\u015fa samitin h\u0259r ikisi yaz\u0131l\u0131r: f\u0259nn, haqq, hiss, x\u0259tt, k\u00fcll, r\u0259dd, sirr, vatt, z\u0259nn, zidd v\u0259 s.<\/p>\n<p>Bel\u0259 s\u00f6zl\u0259r\u0259 samitl\u0259 ba\u015flanan \u015f\u0259kil\u00e7i art\u0131rd\u0131qda onlar\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259ki qo\u015fa sa\u00admitl\u0259rd\u0259n biri d\u00fc\u015f\u00fcr: f\u0259nn \u2013 f\u0259nl\u0259r, haqq \u2013 haqs\u0131z, x\u0259tt \u2013 x\u0259td\u0259n, sirr \u2013 sirl\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd:<\/p>\n<p>Bu qayda hiss v\u0259 k\u00fcll s\u00f6zl\u0259rin\u0259 \u015famil edilmir. \u00c7\u00fcnki h\u0259min s\u00f6zl\u0259rin son samitl\u0259rind\u0259n bi\u00adri\u00adni atd\u0131qda onlar ba\u015fqa m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r: his (oca\u011f\u0131n hisi), k\u00fcl (siqaretin k\u00fcl\u00fc). Hiss s\u00f6z\u00fcn\u0259 yaln\u0131z \u2013siz \u015f\u0259kil\u00e7isini art\u0131rd\u0131qdak\u00f6kd\u0259ki ssamitl\u0259rind\u0259n biri ixtisar olunur.<\/p>\n<p>33. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 b\u0259zi t\u0259khecal\u0131 v\u0259 \u00e7oxhecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin sonunda i\u015fl\u0259n\u0259n qo\u015fa ss samitind\u0259nyaln\u0131z biri yaz\u0131l\u0131r: ekspress \u2013 ekspres, konqress-konqres, stress \u2013 stres v\u0259 s.<\/p>\n<p>34. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 ss qo\u015fa samiti il\u0259 ba\u015flayan ssenari s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259vv\u0259lind\u0259 bir s h\u0259rfi yaz\u0131l\u0131r: senari. H\u0259min s\u00f6zd\u0259n d\u00fcz\u0259l\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259 d\u0259 bu qaydaya \u0259m\u0259l edilir.<\/p>\n<p>35. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 s\u00f6z ortas\u0131nda qo\u015fa ss samiti olan a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259r d\u0259 bir s h\u0259rfi il\u0259 yaz\u0131l\u0131r: masaj, pasaj, \u015fose v\u0259 s.<\/p>\n<p>36. M\u0259nb\u0259 dild\u0259 t\u0259rkibind\u0259 qo\u015fa mm samiti olan v\u0259 sonu a saiti il\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi yaz\u0131l\u0131r: diaqram, proqram, stenoqram, teleqram v\u0259 s.<\/p>\n<p>37. \u018fvv\u0259lki orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259tl\u0259rind\u0259 t\u0259rkibind\u0259 -iyyat,- iyy\u0259t v\u0259 -iyy\u0259 \u015f\u0259\u00adkil\u00ad\u00e7isi olan s\u00f6zl\u0259r qo\u015fa yy samiti il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda h\u0259min s\u00f6zl\u0259r bir [y] il\u0259 t\u0259\u00adl\u0259f\u00adf\u00fcz olunur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 fonetik prinsip\u0259 \u0259saslanaraq t\u0259rkibind\u0259 h\u0259min \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r olan s\u00f6zl\u0259rin bir y il\u0259 yaz\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n: c\u0259rrahiyy\u0259 &#8211; c\u0259r\u00adra\u00adhiy\u0259, d\u00f6v\u00adriy\u00ady\u0259 \u2013 d\u00f6vriy\u0259, \u0259d\u0259biyyat \u2013 \u0259d\u0259biyat, f\u0259aliyy\u0259t \u2013 f\u0259aliy\u0259t, maliyy\u0259 \u2013 maliy\u0259, \u00fcs\u00adlu\u00adbiy\u00adyat \u2013 \u00fcslubiyat v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Q\u0259yyum, s\u0259yyah, s\u0259yyar, s\u0259yyar\u0259, t\u0259yyar kimi s\u00f6zl\u0259r istisnad\u0131r. Ehtiyat, m\u0259rsiy\u0259, saniy\u0259, t\u0259hkiy\u0259, t\u0259rbiy\u0259, t\u0259ziy\u0259, t\u00f6vsiy\u0259 kimi s\u00f6zl\u0259r is\u0259 indiy\u0259d\u0259k bir y il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu\u011fu kimi qal\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u0259kil\u00e7il\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>38. S\u00f6zd\u00fcz\u0259ldici \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>1) Bir c\u00fcr yaz\u0131lan al\u0131nma \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r:<\/p>\n<p>-i \u015f\u0259kil\u00e7isi: c\u0259nubi, daxili, elmi, h\u0259yati,Nax\u00e7\u0131vani, \u015fimali, \u015eirvani, tarixi v\u0259 s.<\/p>\n<p>Sonu saitl\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259 bu \u015f\u0259kil\u00e7i \u2013vi \u015f\u0259klind\u0259 olur: ail\u0259vi, dair\u0259vi, G\u0259nc\u0259vi, kimy\u0259vi, k\u00fctl\u0259vi v\u0259 s.<\/p>\n<p>-var\u0131 \u015f\u0259kil\u00e7isi: buynuzvar\u0131, qalxanvar\u0131, \u00fcz\u00fckvar\u0131, y\u00fcng\u00fclvar\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>-stan \u015f\u0259kil\u00e7isi: Samitl\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259 bu \u015f\u0259kil\u00e7inin \u0259vv\u0259lin\u0259 ah\u0259ng qanununa uy\u011fun olaraq \u0131, i, u, \u00fc saitl\u0259ri art\u0131r\u0131l\u0131r: Da\u011f\u0131stan, T\u00fcrkm\u0259nistan, Monqolustan, T\u00fcrk\u00fcstan. Saitl\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259 is\u0259 \u015f\u0259kil\u00e7i oldu\u011fu kimi qal\u0131r: G\u00fcrc\u00fcstan.<\/p>\n<p>2) \u0130ki c\u00fcr yaz\u0131lan \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r:<\/p>\n<p>Kar samitl\u0259 bit\u0259nl\u0259rd\u0259: -qan, -k\u0259n; cingiltili samitl\u0259 bit\u0259nl\u0259rd\u0259 -\u011fan, -g\u0259n:<\/p>\n<p>burul\u011fan, \u00e7al\u0131\u015fqan, deying\u0259n, d\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n, s\u00fcr\u00fc\u015fk\u0259n, yap\u0131\u015fqanv\u0259 s.<\/p>\n<p>3) D\u00f6rd c\u00fcr yaz\u0131lan \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r:<\/p>\n<p>-k\u0131, -ki, -ku, -k\u00fc \u015f\u0259kil\u00e7isi: ax\u015famk\u0131, bildirki, g\u00fcnd\u00fczk\u00fc, onunku, s\u0259h\u0259rki v\u0259 s.<\/p>\n<p>Sif\u0259t v\u0259 isim d\u00fcz\u0259ld\u0259n -\u0131, -i, -u, -\u00fc \u015f\u0259kil\u00e7isi: bad\u0131mcan\u0131, Ceyran\u0131, \u00e7\u0259rk\u0259zi, dar\u00e7\u0131n\u0131, d\u0259rb\u0259ndi, g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc, nar\u0131nc\u0131, novruzu, Va\u011fzal\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>Sonu saitl\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259 bu \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259rin \u0259vv\u0259lin\u0259 y samiti art\u0131r\u0131l\u0131r: b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi, bu\u011fday\u0131, xurmay\u0131, s\u00fcrm\u0259yi v\u0259 s.<\/p>\n<p>4) Feil k\u00f6kl\u0259rind\u0259n isim v\u0259 sif\u0259t d\u00fcz\u0259ld\u0259n \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r.<\/p>\n<p>Sonu kar samitl\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259:<\/p>\n<p>&#8211; q\u0131, -ki, -qu, -k\u00fc: asq\u0131, pusqu, se\u00e7ki, s\u00fcrtk\u00fc v\u0259 s.<\/p>\n<p>&#8211; q\u0131n, -kin, -qun, -k\u00fcn: bitkin, \u00f6tk\u00fcn, satq\u0131n, tutqun v\u0259 s.<\/p>\n<p>Sonu cingiltili samitl\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259:<\/p>\n<p>-\u011f\u0131, -gi, -\u011fu -g\u00fc: b\u00f6lg\u00fc, \u00e7al\u011f\u0131, vergi, vur\u011fu;<\/p>\n<p>-\u011f\u0131n, -gin, -\u011fun, -g\u00fcn: \u0259zgin, q\u0131r\u011f\u0131n, s\u00fczg\u00fcn, yor\u011fun.<\/p>\n<p>39. R\u0259q\u0259ml\u0259 yaz\u0131lan miqdar saylar\u0131na m\u0259nsubiyy\u0259t v\u0259 hal \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri \u0259lav\u0259 edildikd\u0259 \u015f\u0259kil\u00e7id\u0259n \u0259vv\u0259l defis qoyulur: 2-y\u0259, 3-d\u0259, 5-i, 6-n\u0131n, 17-si, 20-d\u0259n. \u018fr\u0259b r\u0259q\u0259ml\u0259rind\u0259n sonra ah\u0259ng\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u0131ra say\u0131n\u0131n \u015f\u0259kil\u00e7isi ixtisarla (-c\u0131, -ci, -cu, -c\u00fc) yaz\u0131l\u0131r: 2-ci, 3-c\u00fc, 6-c\u0131, 10-cu.<\/p>\n<p>40.Roma r\u0259q\u0259ml\u0259rind\u0259n sonra \u015f\u0259kil\u00e7i yaz\u0131lm\u0131r: be\u015finci \u2013 V, onuncu \u2013 X v\u0259 s.<\/p>\n<p>M\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>41. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259r biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>a) bir vur\u011fu il\u0259 deyil\u0259n m\u00fcxt\u0259lif s\u00f6zl\u0259r: arabir, balacaboy, be\u015fillik, be\u015f\u00adm\u0259r\u00adt\u0259b\u0259li, bug\u00fcnk\u00fc, B\u00fclb\u00fclo\u011flu, \u00c7\u0259r\u00adk\u0259z\u00adq\u0131z\u0131, dilucu, \u018flia\u011fa, g\u00fcl\u0259r\u00fcz, g\u00fcn\u0259baxan, h\u0259rgec\u0259ki, H\u0259s\u0259no\u011flu, k\u00f6hn\u0259fikirli, qalxanab\u0259nz\u0259r, qanunvericilik, qara\u00adsa\u00e7\u00adl\u0131, Q\u0259nb\u0259rq\u0131z\u0131, qurultayqaba\u011f\u0131, m\u00fcxt\u0259lift\u0259r\u0259fli, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q, soyuqqanl\u0131, t\u00fcrk\u00adm\u0259n\u00ad\u015f\u0259li, ucdantutma, \u00fcmum\u00adb\u00ad\u0259\u00ad\u015f\u0259\u00adri, yenifikirli v\u0259 s.<\/p>\n<p>b) eyni feil k\u00f6k\u00fcn\u00fcn t\u0259krar\u0131 v\u0259 a, ha biti\u015fdiricil\u0259rinin vasit\u0259sil\u0259 yaranan m\u00fcr\u0259kk\u0259b isiml\u0259r: g\u0259lhag\u0259l, qa\u00e7aqa\u00e7, tutatut, vurhavur v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: S\u00f6z\u00fcn k\u00f6k\u00fc kar samitl\u0259 bitdikd\u0259 a, cingiltili samitl\u0259 bitdikd\u0259 is\u0259 ha biti\u015fdiricisi yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>c) eyni s\u00f6z\u00fcn t\u0259krar\u0131 v\u0259 ba, b\u0259biti\u015fdiricisinin vasit\u0259sil\u0259 yaranan m\u00fcr\u0259kk\u0259b z\u0259rfl\u0259r: add\u0131mbaadd\u0131m, aybaay, g\u00fcnb\u0259g\u00fcn,ilb\u0259il v\u0259 s.<\/p>\n<p>\u00e7) kino v\u0259 foto s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ba\u015flanan m\u00fcr\u0259kk\u0259b isiml\u0259r: fotoalbom,<\/p>\n<p>fotom\u00fcxbir, kinofilm, kinoteatrv\u0259 s.<\/p>\n<p>42.T\u0259rkibind\u0259 anti, audio, avia, avto, makro, mikro, mini, mono, multi, nano, neo, post, super, ultrahiss\u0259cikl\u0259ri olan m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259r biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: antivirus, multikulturalizm, superd\u00f6vl\u0259t, supermarket, aviasalon, avtopark, miniavtobus, nanotexnologiya, nanohiss\u0259cik, neofa\u015fizm, neorealizm, postsovet, postmodernizm v\u0259 s.<\/p>\n<p>43. T\u0259rkibind\u0259ki s\u00f6zl\u0259rin s\u0259ciyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259r defisl\u0259 yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>a) qo\u015fa s\u00f6zl\u0259r: adda-budda, a\u015f\u0131q-a\u015f\u0131q, az-maz, dedi-qodu, \u0259zik-\u00fcz\u00fck, h\u0259ll\u0259m-q\u0259ll\u0259m, ka\u011f\u0131z-ku\u011fuz,qara-qura, qonaq-qara, s\u00fcr-s\u00fcm\u00fck, top-top v\u0259 s.<\/p>\n<p>b) t\u0259rkibind\u0259 eks, \u0259ks, kontr, qeyri, ober, vebhiss\u0259cikl\u0259ri olan m\u00fcr\u0259k\u00adk\u0259b s\u00f6zl\u0259r: eks-prezident, \u0259ks-s\u0259da, kontr-admiral, qeyri-adi, qeyri-iradi, ober-leytenant, veb-dizayner, veb-s\u0259hif\u0259, vitse-admiral;<\/p>\n<p>c) izaf\u0259t t\u0259rkibl\u0259ri: h\u0259ddi-b\u00fclu\u011f, k\u00fclli-al\u0259m, k\u00fclli-ixtiyar, n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259r,<\/p>\n<p>t\u0259rc\u00fcmeyi-hal, t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t;<\/p>\n<p>\u00e7) c\u0259h\u0259tl\u0259r aras\u0131n\u0131 bildir\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259r: c\u0259nub-q\u0259rb, \u015f\u0259rq-q\u0259rb, \u015fimal-\u015f\u0259rq;<\/p>\n<p>d) t\u0259rkibind\u0259 m\u0259naca bir-birin\u0259 yax\u0131n v\u0259 ya zidd anlay\u0131\u015flar\u0131 bildir\u0259n s\u00f6zl\u0259r: ab-hava, adl\u0131-sanl\u0131, a\u011f\u0131ll\u0131-kamall\u0131, al\u011f\u0131-satq\u0131, az-\u00e7ox, ba\u015f-ayaq, d\u0259r\u0259-t\u0259p\u0259, dinm\u0259z-s\u00f6yl\u0259m\u0259z, el\u0259-bel\u0259, gec-tez, iki-\u00fc\u00e7, naz-q\u0259mz\u0259, n\u0259v\u0259-n\u0259tic\u0259, \u00f6l\u00fcm-itim, pis-yax\u015f\u0131,<\/p>\n<p>s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t, t\u0259hvil-t\u0259slim, ucsuz-bucaqs\u0131z v\u0259 s.<\/p>\n<p>e) \u00f6l\u00e7\u00fc vahidl\u0259rini bildir\u0259n isiml\u0259r: kiloelektron-volt, kilovat-saat, qram-kalori v\u0259 s.<\/p>\n<p>\u0259) birinci t\u0259r\u0259fi sif\u0259tin d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259lam\u0259ti kimi i\u015fl\u0259n\u0259n a\u00e7\u0131q v\u0259 t\u00fcnd s\u00f6zl\u0259rinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259na \u00e7alarl\u0131\u011f\u0131 bildir\u0259n ala s\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u015ftirak\u0131 il\u0259 yaranan m\u00fc\u00adr\u0259k\u00adk\u0259b sif\u0259tl\u0259r: a\u00e7\u0131q-sar\u0131, ala-seyr\u0259k, t\u00fcnd-g\u00f6yv\u0259 s.<\/p>\n<p>K\u00f6m\u0259k\u00e7i s\u00f6zl\u0259rin yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>44. \u0130di, imi\u015f, ik\u0259n k\u00f6m\u0259k\u00e7i s\u00f6zl\u0259ri adlardan (isim, sif\u0259t, say, \u0259v\u0259zlik) v\u0259 saitl\u0259 qurtaran z\u0259rfl\u0259rd\u0259n v\u0259 feill\u0259rd\u0259n sonra ayr\u0131, samitl\u0259 bit\u0259n feill\u0259rd\u0259n sonra h\u0259m ayr\u0131, h\u0259m d\u0259 ilk saiti burax\u0131laraq, \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259\u015fmi\u015f variantlarda biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: ata idi, ata ik\u0259n, ata imi\u015f, g\u0259lirk\u0259n, g\u0259lm\u0259li idi, g\u0259lm\u0259li ik\u0259n, g\u0259lm\u0259li imi\u015f, g\u0259lmi\u015f imi\u015f,<\/p>\n<p>g\u0259lmi\u015fdi, u\u015faq idi, u\u015faq ik\u0259n, u\u015faq imi\u015f v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Saitl\u0259 bit\u0259n feill\u0259rd\u0259n sonra g\u0259l\u0259n bu k\u00f6m\u0259k\u00e7i s\u00f6zl\u0259rin ilk saiti burax\u0131laraq y biti\u015f\u00addiri\u00adcisinin \u0259lav\u0259si il\u0259 yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 da m\u0259qbul say\u0131l\u0131r: almal\u0131yd\u0131, g\u0259lm\u0259liymi\u015f, alayd\u0131, alas\u0131yd\u0131, g\u0259l\u00adm\u0259\u00adliy\u00addi v\u0259 s.<\/p>\n<p>45. Qo\u015fmalar iki c\u00fcr yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>1) birhecal\u0131 qo\u015fmalar (-can, -c\u0259n, -d\u0259k, -t\u0259k) aid olduqlar\u0131 s\u00f6z\u0259 biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: da\u011facan, ev\u0259c\u0259n, k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259d\u0259k, qu\u015ft\u0259k;<\/p>\n<p>Qeyd: Xas qo\u015fmas\u0131 istisnad\u0131r, aid oldu\u011fu s\u00f6zd\u0259n ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: Bu dil\u0259 xas x\u00fcsusiyy\u0259t.<\/p>\n<p>2) ikihecal\u0131 qo\u015fmalar (il\u0259. kimi, q\u0259d\u0259r, \u00f6tr\u00fc, t\u0259ki, t\u0259kin, \u00fc\u00e7\u00fcn) aid olduqlar\u0131 s\u00f6zd\u0259n ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: ev\u0259 q\u0259d\u0259r, adam kimi, ondan \u00f6tr\u00fc, s\u0259nin t\u0259ki, \u015fagird \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/p>\n<p>Qeydl\u0259r:<\/p>\n<p>1) \u0130l\u0259 qo\u015fmas\u0131 samitl\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259 ah\u0259ng qanununa uy\u011fun olaraq -la, -l\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 biti\u015fik yaz\u0131la bil\u0259r: \u00e7\u0259kicl\u0259, qatarla, q\u0259l\u0259ml\u0259 v\u0259 s.<\/p>\n<p>2) etibaril\u0259, k\u00f6m\u0259yil\u0259, m\u0259qs\u0259dl\u0259, m\u0259qs\u0259dil\u0259, m\u00fcnasib\u0259til\u0259, vaxtil\u0259, vasit\u0259sil\u0259 s\u00f6zl\u0259ri yaln\u0131z bu \u015f\u0259kild\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>46. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b ba\u011flay\u0131c\u0131lar biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: \u00e7\u00fcnki, habel\u0259, halbuki,<\/p>\n<p>h\u0259m\u00e7inin, h\u0259r\u00e7\u0259nd, h\u0259rgah, n\u0259inki, yaxud, yainki.<\/p>\n<p>47. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131lar v\u0259 ba\u011flay\u0131c\u0131 s\u00f6zl\u0259r ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: bel\u0259 ki, bu\u00adna g\u00f6r\u0259 d\u0259, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn, bununla da, daha da, guya ki, h\u0259m d\u0259, odur ki, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, ona g\u00f6r\u0259, onun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259, tutaq ki, v\u0259 ya, v\u0259 yaxud, yoxsa ki.<\/p>\n<p>48. \u018fdatlar s\u00f6zl\u0259rd\u0259n ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: daha g\u00f6z\u0259l, dedim d\u0259, di get, \u0259n yax\u015f\u0131, g\u00f6r ha, lap pis, s\u0259n ki.<\/p>\n<p>-m\u0131, -mi, -mu, -m\u00fc; -sana, -s\u0259n\u0259v\u0259 -ca, &#8211; c\u0259 \u0259datlar\u0131 istisnad\u0131r. Onlar aid olduqlar\u0131 s\u00f6zl\u0259r\u0259 biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: A kos-kosa, g\u0259ls\u0259n\u0259, torban\u0131 doldursana?\u0130ndic\u0259 g\u0259lmi\u015fs\u0259n?Kitabd\u0131rm\u0131? Q\u0259\u015f\u0259ngdirmi? Oxudumu? Yax\u015f\u0131ca dinc\u0259ldim.<\/p>\n<p>Qeyd: -m\u0131, -mi, -mu, -m\u00fc sual \u0259dat\u0131 -da, -d\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i nitq hiss\u0259sind\u0259n sonra i\u015fl\u0259ndikd\u0259 ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: O, yen\u0259 d\u0259 mi dan\u0131\u015facaq? S\u0259n d\u0259 mi gedirs\u0259n?<\/p>\n<p>49. Eyni nidan\u0131n t\u0259krar\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n nidalar defisl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: b\u0259h-b\u0259h,<\/p>\n<p>ha-ha-ha, p\u0259h-p\u0259h, uy-uy, vay-vay<\/p>\n<p>50. M\u00fcxt\u0259lif s\u00f6zl\u0259rd\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n nidalar ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: ay aman, ay haray.<\/p>\n<p>Birinci h\u0259rfi b\u00f6y\u00fck yaz\u0131lan s\u00f6zl\u0259r<\/p>\n<p>51. Ad, soyad v\u0259 t\u0259x\u0259ll\u00fcs bildir\u0259n s\u00f6zl\u0259rin (b\u0259y, o\u011flu v\u0259 q\u0131z\u0131 s\u00f6zl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa) birinci h\u0259rfi b\u00f6y\u00fck yaz\u0131l\u0131r: B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259, \u0130mad\u0259ddin N\u0259simi, Mehdi H\u00fcseynzad\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259, Nizami G\u0259nc\u0259vi, S\u0259\u00adm\u0259d Vur\u011fun, S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259m, S\u00fcleyman Sani Axundov, \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai, Uzun H\u0259s\u0259n, \u00dczeyir b\u0259y \u018fbd\u00fclh\u00fcseyn o\u011flu Hac\u0131b\u0259yli v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: X\u00fcsusi isiml\u0259r c\u0259m \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul etdikd\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Nizamil\u0259r, F\u00fczulil\u0259r, Hac\u0131 Qaralar, H\u0259zi Aslanovlar, Mehdi H\u00fcseynzad\u0259l\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p>52. B\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 heyvanlar v\u0259 cans\u0131z \u0259\u015fyalar sur\u0259t kimi i\u015fl\u0259ndikd\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Alapa\u00e7a, Bad\u0259, B\u0259ng, Bozdar, Qar\u011fa, Q\u0131rat, M\u0259stan, Samo\u00advar, T\u00fclk\u00fc v\u0259 s.<\/p>\n<p>53. Tarixi hadis\u0259l\u0259rin, d\u00f6vrl\u0259rin, s\u00fclal\u0259l\u0259rin, nomenklatur terminl\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n yer adlar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 q\u0259dim yaz\u0131l\u0131 abid\u0259l\u0259rin v\u0259 s. adlar\u0131n\u0131n birinci s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ilk h\u0259rfi b\u00f6y\u00fck yaz\u0131l\u0131r: Azadl\u0131q meydan\u0131, \u00c7ald\u0131ran d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc, D\u0259mir d\u00f6vr\u00fc, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi,<\/p>\n<p>Orxon-Yenisey abid\u0259l\u0259ri, Sasanil\u0259r d\u00f6vr\u00fc, S\u0259f\u0259vil\u0259r s\u00fclal\u0259si, \u015eu\u015fa qalas\u0131 Ver\u00adsal s\u00fclh\u00fc, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si, Yeddiillik m\u00fcharib\u0259 v\u0259 s.Bel\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b adlara f\u0259rq\u00adl\u0259n\u00addi\u00adri\u00adci s\u00f6z \u0259lav\u0259 olunduqda onun da birinci h\u0259rfi b\u00f6y\u00fck yaz\u0131l\u0131r: Orta Paleolit d\u00f6vr\u00fc, Son Paleolit d\u00f6vr\u00fc.<\/p>\n<p>54. \u00d6lk\u0259l\u0259rin, muxtar respublikalar\u0131n, vilay\u0259t v\u0259 diyarlar\u0131n r\u0259smi adlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki b\u00fct\u00fcn s\u00f6zl\u0259rin ilk h\u0259rfi b\u00f6y\u00fck yaz\u0131l\u0131r: Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131,<\/p>\n<p>Bir\u00adl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131.<\/p>\n<p>55. Yaradan\u0131n v\u0259 s\u0259mavi kitablar\u0131n adlar\u0131 b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Allah, R\u0259bb, Tanr\u0131, Bibliya, \u018fhdi-c\u0259did, \u018fhdi-\u0259tiq, \u0130ncil, Qurani-k\u0259rim, T\u00f6vrat, Z\u0259bur v\u0259 s.<\/p>\n<p>56. Planet adlar\u0131, mifoniml\u0259r b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Ay, G\u00fcn\u0259\u015f, \u00dclk\u0259r; Afrodita, Herakl, Zevs v\u0259 s.<\/p>\n<p>57. Y\u00fcks\u0259k d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259ri (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Az\u0259r\u00adbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f Naziri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin S\u0259dri), nazirlik, komit\u0259, birlik, c\u0259miyy\u0259t, qurum, akademiya, universitet, texnikum, teatr, filarmoniya, siyasi partiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 tarixi g\u00fcnl\u0259rin v\u0259 s. adlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki b\u00fct\u00fcn s\u00f6zl\u0259rin (ad\u0131na, \u00fczr\u0259 kimi yard\u0131m\u00e7\u0131 s\u00f6zl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa) birinci h\u0259rfi b\u00f6y\u00fck yaz\u0131l\u0131r: Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Kabineti, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu, Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Multikulturalizm M\u0259rk\u0259zi, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131, M.Maqomayev ad\u0131na Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Filarmoniyas\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyevad\u0131na Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Aeroportu, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t N\u0259\u015friyyat\u0131, M.Mirqas\u0131mov ad\u0131na Respublika Klinik X\u0259st\u0259xanas\u0131, Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r \u0130cra Hakimiyy\u0259ti, A\u011fstafa Rayon T\u0259hsil \u015e\u00f6b\u0259si v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeydl\u0259r:<\/p>\n<p>1) T\u0259rkibind\u0259 g\u00fcn s\u00f6z\u00fc olan v\u0259 t\u0259qvim\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rin adlar\u0131nda b\u00fct\u00fcn s\u00f6zl\u0259r b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc, Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc, D\u00fcnya Az\u0259r\u00adbay\u00adcan\u00adl\u0131\u00adlar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi G\u00fcn\u00fcv\u0259 s.<\/p>\n<p>2) Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n T\u0259hsil naziri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n S\u0259hiyy\u0259 naziritipli m\u00fcr\u0259kk\u0259b adlarda sah\u0259 bildir\u0259n s\u00f6z (S\u0259hiyy\u0259) b\u00f6y\u00fck, v\u0259zif\u0259 bildir\u0259n s\u00f6z (nazir) ki\u00e7ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>3) T\u0259rkibind\u0259 \u015f\u00f6b\u0259, lisey, gimnaziya, v\u0259qf, m\u0259kt\u0259b s\u00f6zl\u0259ri olan m\u00fcr\u0259kk\u0259b adlarda ilk s\u00f6z b\u00f6y\u00fck, sonrak\u0131 s\u00f6zl\u0259r ki\u00e7ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Avropa liseyi, D\u0259yan\u0259t v\u0259qfi, Humanitar f\u0259nl\u0259r gimnaziyas\u0131, Humanitar siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u015f\u00f6b\u0259si, U\u015faq-g\u0259ncl\u0259r \u015fahmat m\u0259kt\u0259bi v\u0259 s.<\/p>\n<p>58. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b adlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan s\u00f6zl\u0259rin ancaq birincisi b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>a) m\u0259\u015fhur tarixi g\u00fcn v\u0259 bayram adlar\u0131nda: \u0130yirmi yanvar (20 Yanvar), Qurban bayram\u0131, S\u0259kkiz mart (8 Mart), Novruz bayram\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>b) t\u0259rkibind\u0259 okean, d\u0259niz, \u00e7ay, g\u00f6l, \u015f\u0259h\u0259r, rayon, q\u0259s\u0259b\u0259, k\u0259nd, prospekt, meydan, k\u00fc\u00e7\u0259, xiyaban, saray, qala, t\u00fcrb\u0259, qoruq, bo\u011faz, d\u00fcz, ada, burun, k\u00f6rp\u00fc, d\u00fcz\u0259nlik, da\u011f, s\u0259hra, d\u0259r\u0259 s\u00f6zl\u0259ri olan adlarda: Sakit okean, Qara d\u0259niz, K\u00fcr \u00e7ay\u0131, Baykal g\u00f6l\u00fc, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, Salyan rayonu, \u015e\u00fcv\u0259lan q\u0259s\u0259b\u0259si, H\u00f6km\u0259li k\u0259ndi, Neft\u00e7il\u0259r prospekti, Azadl\u0131q meydan\u0131, \u018f.Cavad k\u00fc\u00e7\u0259si, \u015e\u0259hidl\u0259r xiyaban\u0131, S\u0259ad\u0259t saray\u0131, Ramana qalas\u0131, M\u00f6min\u0259 xatun t\u00fcrb\u0259si, \u015eirvan qoru\u011fu, Dardanel bo\u011faz\u0131, Mil d\u00fcz\u00fc, Nargin adas\u0131, Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fc, Culfa d\u00fcz\u0259nliyi, K\u0259p\u0259z da\u011f\u0131, Yasamal d\u0259r\u0259si, Qaraqum s\u0259hras\u0131, \u0130yn\u0259 burnu.<\/p>\n<p>59. F\u0259xri adlar\u0131n \u00f6z\u0259k hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n ilk s\u00f6z b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259, sonrak\u0131 s\u00f6z ki\u00e7ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi, Az\u0259rbaycan Res\u00ad\u00adpublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Xalq \u015fairi v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: Az\u0259rbaycan Milli Q\u0259hr\u0259man\u0131 m\u00fcr\u0259kk\u0259b ad\u0131nda h\u0259r \u00fc\u00e7 s\u00f6z b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>60. Orden, medal, b\u0259dii \u0259s\u0259r, opera, balet, kinofilm, q\u0259zet, jurnal, kinoteatr, mehmanxana, n\u0259\u015friyyat, kafe, restoran, d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259, yem\u0259kxana, ma\u011faza v\u0259 s. adlar\u0131 d\u0131rnaqda v\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: \u201c\u0130stiqlal\u201d ordeni, \u201cAz\u0259rbaycan Bayra\u011f\u0131\u201d ordeni, \u201cAta v\u0259 o\u011ful\u201d povesti, \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d baleti, \u201cUzaq sahill\u0259rd\u0259\u201d filmi, \u201cAz\u0259r\u00adbay\u00adcan\u201d q\u0259zeti, \u201cC\u00fcc\u0259l\u0259rim\u201d kafesi, \u201cBahar\u201d ma\u011fazas\u0131, \u201cBadaml\u0131\u201d, \u201c\u0130stisu\u201d mi\u00adne\u00adral sular\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Qeyd:D\u0131rnaqda yaz\u0131lan bel\u0259 adlara art\u0131r\u0131lan \u015f\u0259kil\u00e7i d\u0131rnaqdan k\u0259narda yaz\u0131l\u0131r:\u201cXalq q\u0259zeti\u201dnin bug\u00fcnk\u00fc n\u00f6mr\u0259si, \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201din ilk tama\u015fas\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n<p>61. Mirz\u0259, hac\u0131, \u015feyx, seyid, \u015fah, soltan, b\u0259yim v\u0259 s. s\u00f6zl\u0259r r\u00fctb\u0259, l\u0259q\u0259b v\u0259 titul bildirib, s\u00f6zl\u0259rd\u0259n \u0259vv\u0259l g\u0259ldikd\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259, s\u00f6zl\u0259rd\u0259n sonra g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 ki\u00e7ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: F\u0259t\u0259li xan, Hac\u0131 Qara, Heyran xan\u0131m, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li, Nadir \u015fah, Seyid \u018fzim, Soltan Mahmud, \u015eah \u0130smay\u0131l, \u015eeyx N\u0259srullah v\u0259 s.<\/p>\n<p>Qeyd: A\u011fa, b\u0259y, xan, xan\u0131ms\u00f6zl\u0259ri insan adlar\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil etdikd\u0259 biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: A\u011facavad, A\u011fab\u0259y, \u018flib\u0259y, Xano\u011flan, B\u00f6y\u00fckxan\u0131mv\u0259 s. H\u0259min s\u00f6zl\u0259r adlara qo\u015fularaq titul kimi v\u0259 ya h\u00f6rm\u0259t m\u0259qs\u0259dil\u0259 i\u015fl\u0259ndikd\u0259 is\u0259 ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r: Abbasqulu a\u011fa (Bak\u0131xanov), \u00dczeyir b\u0259y (Hac\u0131b\u0259yli), F\u0259t\u0259li xan (Xoyski), Fatma xan\u0131m (K\u0259min\u0259) v\u0259 s.<\/p>\n<p>\u0130xtisarlar (abreviaturlar)<\/p>\n<p>62. \u0130xtisarlar \u00fc\u00e7 c\u00fcr yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>1. Tam ixtisarlar aid olduqlar\u0131 s\u00f6zl\u0259r\u0259 (x\u00fcsusi v\u0259 ya \u00fcmumi isiml\u0259r) uy\u011fun olaraq b\u00f6y\u00fck v\u0259 ya ki\u00e7ik h\u0259rfl\u0259 yaz\u0131l\u0131r: AR (Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131), BMT (Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131), MM (Milli M\u0259clis), m. (metr), c. (cild) v\u0259 s.<\/p>\n<p>2. Yar\u0131m\u00e7\u0131q ixtisarlar aid olduqlar\u0131 s\u00f6zl\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq, b\u00f6y\u00fck v\u0259 ki\u00e7ik h\u0259rfl\u0259rl\u0259, m\u00fcr\u0259kk\u0259b adlar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ri is\u0259 biti\u015fik yaz\u0131l\u0131r: akad. (akademik), prof. (professor), Az\u0259rkitab (Az\u0259rbaycan kitab\u0131), Az\u0259rTAC (Az\u0259rbaycan Teleqraf Agentliyi) v\u0259 s.<\/p>\n<p>3. S\u00f6z\u00fcn orta hiss\u0259sinin d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 yaranan ixtisarlar defisl\u0259 yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>d-r (doktor), z-d (zavod) v\u0259 s.<\/p>\n<p>63. \u0130xtisarlara \u0259lav\u0259 edil\u0259n \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r onlar\u0131n t\u0259l\u0259ff\u00fcz\u00fcn\u0259 uy\u011fun olaraq ya\u00adz\u0131l\u0131r: AMEA-dan, BMT-y\u0259, MDB-nin v\u0259 s.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si<\/p>\n<p>64. S\u00f6zl\u0259r yeni s\u0259tr\u0259 hecalarla ke\u00e7irilir: v\u0259-t\u0259n, m\u0259k-t\u0259b-li-l\u0259r v\u0259 s.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn bir saitd\u0259n ibar\u0259t olan hecas\u0131n\u0131 s\u0259trin sonunda saxlamaq v\u0259 ya yeni s\u0259t\u00adr\u0259 ke\u00e7irm\u0259k olmaz: a-il\u0259, a-zadl\u0131q, iddi-a v\u0259 s. Bu q\u0259bild\u0259n olan s\u00f6zl\u0259r s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 bu \u015f\u0259kild\u0259 ke\u00e7irilir: ai-l\u0259, azad-l\u0131q, id-dia v\u0259 s.<\/p>\n<p>65. Saylar r\u0259q\u0259ml\u0259 yaz\u0131ld\u0131qda onlara art\u0131r\u0131lan \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke\u00ad\u00e7i\u00adril\u00admir: 5-cil\u0259r, 7-ci, 9-da v\u0259 s.<\/p>\n<p>66. M\u00fcr\u0259kk\u0259b ixtisarlar v\u0259 onlara art\u0131r\u0131lan \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri d\u0259 s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke\u00ad\u00e7irm\u0259k m\u0259qbul say\u0131lm\u0131r: ADTU-da, BMT-nin, BDU-ya v\u0259 s.<\/p>\n<p>67. Ad v\u0259 ata adlar\u0131n\u0131n bir h\u0259rfd\u0259n ibar\u0259t q\u0131saltmalar\u0131n\u0131 (M.F.Axundzad\u0259, M.S.Ordubadiv\u0259 s.) s\u0259trin sonunda saxlamaq olmaz.<\/p>\n<p>68. Dur\u011fu i\u015far\u0259l\u0259ri (tire, defis, m\u00f6t\u0259riz\u0259, d\u0131rnaq i\u015far\u0259l\u0259ri v\u0259 s.) yeni s\u0259tr\u0259 ke\u00e7irilmir.<\/p>\n<p>69. Vaxtil\u0259 apostrofla yaz\u0131lan c\u00fcr\u0259t, m\u0259\u015f\u0259l, v\u00fcs\u0259t v\u0259 s. s\u00f6zl\u0259r apostrofa g\u00f6r\u0259 c\u00fcr-\u0259t, m\u0259\u015f-\u0259l, v\u00fcs-\u0259t kimi s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke\u00e7irilirdi. Bu q\u0259bild\u0259n olan s\u00f6zl\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131\u00ad\u00addak\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259tird\u0259n s\u0259tr\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131l\u0131r: Qu-ran, c\u00fc-r\u0259t,<\/p>\n<p>he-y\u0259t, K\u0259-nan, m\u0259-sud, m\u0259-sul, m\u0259-\u015f\u0259l, S\u0259-nan, s\u00fc-r\u0259t,v\u00fc-s\u0259t v\u0259 s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Report&#8221;un x\u0259b\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin orfoqrafiya qaydalar\u0131\u201d layih\u0259sini Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Orfoqrafiya Komissiyas\u0131 v\u0259 AMEA N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutu haz\u0131rlay\u0131b. Layih\u0259 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin 28 dekabr 2017-ci il tarixind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n iclas\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunub v\u0259 \u00e7ap \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 edilib. Qaydalar layih\u0259si t\u0259sdiq olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259c\u0259k. &#8220;Report&#8221; layih\u0259nin tam variant\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":609,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/610\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}