{"id":1960,"date":"2018-04-12T15:09:41","date_gmt":"2018-04-12T11:09:41","guid":{"rendered":"http:\/\/aranxeber.com\/?p=1960"},"modified":"2018-04-12T12:15:18","modified_gmt":"2018-04-12T08:15:18","slug":"2004-2017-ci-ill%c9%99rd%c9%99-az%c9%99rbaycanda-qeyri-neft-sektoru-22-d%c9%99f%c9%99-artib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aranxeber.com\/?p=1960","title":{"rendered":"2004-2017-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda qeyri-neft sektoru 2,2 d\u0259f\u0259 art\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>2004-2017-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda istehsal edil\u0259n \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun (\u00dcDM) h\u0259cmi real ifad\u0259d\u0259 3,2 d\u0259f\u0259, s\u0259naye m\u0259hsulu istehsal\u0131 2,6 d\u0259f\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsulu istehsal\u0131 1,7 d\u0259f\u0259, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 13,5 d\u0259f\u0259, \u0259halinin nominal g\u0259lirl\u0259ri 8,6 d\u0259f\u0259, \u0259sas kapitala y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiyalar 3 d\u0259f\u0259, orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259k haqq\u0131 6,8 d\u0259f\u0259, minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131 12,9 d\u0259f\u0259 art\u0131b.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/aranxeber.com\">aranxeber.com<\/a>-\u0131n APA-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, bunu D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin s\u0259dri Tahir Budaqov Yeni Az\u0259rbaycan partiyas\u0131n\u0131n sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si 9,2%-d\u0259n 5%-\u0259, yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si is\u0259 44,7%-d\u0259n 5,4%-\u0259 enib: \u201cD\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 2003-2016-c\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti pariteti \u00fczr\u0259 hesablanm\u0131\u015f \u00dcDM\u2013in adamba\u015f\u0131na h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 59 pill\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k 221 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 78-ci yer\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Davos \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun hesablamalar\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131n r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259 125 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 64-c\u00fc yeri tutmu\u015f \u00f6lk\u0259mizin reytinqi 2017-ci ild\u0259 137 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 35-ci yer\u0259 y\u00fcks\u0259lib\u201d.<\/p>\n<p>Komit\u0259 s\u0259dri bildirib ki, 2016-2017-ci ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f neqativ meyll\u0259rin Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na t\u0259siri minimuma endirilib, m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab olaraq kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib, \u00f6lk\u0259d\u0259 yeni islahatlar\u0131n \u0259sas\u0131 qoyulub: \u201cBel\u0259 ki, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tini art\u0131rmaq, idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaq, ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sasl\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131, insan kapital\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f iqtisadi siyas\u0259tin v\u0259 islahatlar\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na \u0259sas\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 iqtisadiyyat\u0131n m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259rind\u0259n t\u0259hlil edilmi\u015f v\u0259 milli iqtisadiyyat v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas sektorlar\u0131 \u00fczr\u0259 strateji yol x\u0259rit\u0259l\u0259ri t\u0259sdiq edil\u0259r\u0259k onlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u0130qtisadi islahatlar\u0131n \u0259sas strateji h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq iqtisadi inki\u015faf\u0131n keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni modeli formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Qeyd olunanlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, d\u00fcnya bazar\u0131nda neftin qiym\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259, h\u0259m\u00e7inin Neft \u0130xrac Ed\u0259n \u00d6lk\u0259l\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (OPEC) neft hasilat\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 qo\u015fulmaqla Az\u0259rbaycanda neft hasilat\u0131n\u0131n azalmas\u0131na baxmayaraq, qeyri-neft sektorunun art\u0131m\u0131 hesab\u0131na 2017-ci ild\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun art\u0131m\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 2017-ci ild\u0259 iqtisadiyyat\u0131n n\u0259qliyyat v\u0259 anbar t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 8,5%, informasiya v\u0259 rabit\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 6,6%, turistl\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 ictimai ia\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 5,9%, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259l\u0259rind\u0259 4,2%, ticar\u0259t v\u0259 n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin t\u0259miri sah\u0259l\u0259rind\u0259 2,5%, dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 1,5% art\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, s\u0259nayenin qeyri-neft b\u00f6lm\u0259si \u00fczr\u0259 2004-2017-ci ill\u0259rd\u0259 istehsal 2,2 d\u0259f\u0259 v\u0259 ya orta hesabla h\u0259r il 5,7% art\u0131b: \u201cG\u00fccl\u00fc s\u0259naye potensial\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 z\u0259ngin xammal bazas\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu, \u00e7oxprofilli s\u0259naye kompleksinin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 imkanlar\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r edilm\u0259si hesab\u0131na bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc z\u0259min yarad\u0131l\u0131b. Qeyri-neft s\u0259nayesinin \u0259n\u0259n\u0259vi sah\u0259l\u0259rind\u0259 keyfiyy\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri ba\u015f verib, yerli xammal v\u0259 materiallardan istifad\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si bir s\u0131ra s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259nin ehtiyaclar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131b. \u018ft v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131, duz, meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z konservl\u0259ri, mineral sular, sement v\u0259 klinkerl\u0259r, gips, \u0259h\u0259ng, al\u00e7ipan, k\u0259rpic, betondan tikinti bloklar\u0131, armatur, al\u00fcminium v\u0259 ondan al\u0131nan m\u0259mulatlar v\u0259 s. bir s\u0131ra s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si dig\u0259r s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha y\u00fcks\u0259k olub. \u00d6lk\u0259nin sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan informasiya v\u0259 rabit\u0259 iqtisadiyyat\u0131n qeyri-neft sektorunun \u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n sah\u0259si olub. 2003-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2017-ci ild\u0259 g\u00f6st\u0259rilmi\u015f informasiya v\u0259 rabit\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin d\u0259y\u0259ri real ifad\u0259d\u0259 11,2 d\u0259f\u0259 v\u0259 ya h\u0259r il orta hesabla 18,8 faiz art\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Komit\u0259 s\u0259dri vur\u011fulay\u0131b ki, 2017-ci il \u0259rzind\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lara 35,3 mlrd. manatl\u0131q v\u0259 ya 2003-c\u00fc il\u0259 nisb\u0259t\u0259n real ifad\u0259d\u0259 3,8 d\u0259f\u0259 \u00e7ox m\u0259hsul sat\u0131l\u0131b: \u201c\u0130stehlak m\u0259hsullar\u0131n\u0131n 11,8%-i ticar\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, 55,5%-i f\u0259rdi sahibkarlar t\u0259r\u0259find\u0259n, 32,7%-i is\u0259 bazar v\u0259 yarmarkalarda sat\u0131l\u0131b. \u018frzaq m\u0259hsullar\u0131, i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 \u00fczr\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 2003-c\u00fc il\u0259 nisb\u0259t\u0259n m\u00fcqayis\u0259li qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 2,4 d\u0259f\u0259 artaraq 17,9 mlrd. manata b\u0259rab\u0259r olub, qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 real ifad\u0259d\u0259 8,7 d\u0259f\u0259 art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib. \u00d6lk\u0259 \u0259halisi t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na meyl ilb\u0259il art\u0131b. 2003-c\u00fc ild\u0259 ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 sat\u0131lan istehlak m\u0259hsullar\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rinin yaln\u0131z 30,8%-i qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 oldu\u011fu halda, 2017-ci ild\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici artaraq 49,3% t\u0259\u015fkil edib\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2004-2017-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda istehsal edil\u0259n \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun (\u00dcDM) h\u0259cmi real ifad\u0259d\u0259 3,2 d\u0259f\u0259, s\u0259naye m\u0259hsulu istehsal\u0131 2,6 d\u0259f\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsulu istehsal\u0131 1,7 d\u0259f\u0259, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri 13,5 d\u0259f\u0259, \u0259halinin nominal g\u0259lirl\u0259ri 8,6 d\u0259f\u0259, \u0259sas kapitala y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiyalar 3 d\u0259f\u0259, orta ayl\u0131q nominal \u0259m\u0259k haqq\u0131 6,8 d\u0259f\u0259, minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131 12,9 d\u0259f\u0259 art\u0131b. aranxeber.com-\u0131n APA-a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1967,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1960\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}