{"id":11602,"date":"2020-09-26T12:45:11","date_gmt":"2020-09-26T08:45:11","guid":{"rendered":"http:\/\/aranxeber.com\/?p=11602"},"modified":"2020-09-26T12:45:12","modified_gmt":"2020-09-26T08:45:12","slug":"beyinin-sur%c9%99ti-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99rdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aranxeber.com\/?p=11602","title":{"rendered":"Beyinin s\u00fcr\u0259ti n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Beyin\u0259 daxil olan v\u0259 \u00e7\u0131xan sinir impulslar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259ti saatda 274 kilometr\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fczm\u00fc ki, niy\u0259 \u00e7\u0259kicl\u0259 barma\u011f\u0131n\u0131za z\u0259rb\u0259 d\u0259ydikd\u0259 niy\u0259 bel\u0259 tez reaksiya verirsiniz? Bunun ham\u0131s\u0131 sinir impulslar\u0131n\u0131n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m s\u00fcr\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. Bu impulslar\u0131n sur\u0259ti t\u0259xmin\u0259n idman avtomobill\u0259rinin sur\u0259ti il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 olunur.<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Beyin dig\u0259r orqanlardan intensiv n\u0259f\u0259s al\u0131r<\/strong>. Beyinin \u00fcmumi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc b\u0259d\u0259nin c\u0259mi 2 faizini t\u0259\u015fkil ets\u0259 d\u0259, b\u00fct\u00fcn dig\u0259r orqanlardan f\u0259rqli olaraq qanda daha \u00e7ox d\u00f6vr ed\u0259n 20 faiz oksigen t\u0259l\u0259b edir. Bu da onu oksigen \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131qlar\u0131ndan yaranan z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha dayan\u0131ql\u0131 idi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u0259rind\u0259n n\u0259f\u0259s al\u0131n!<\/li><li><strong>Sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri b\u0259rpa olunur<\/strong>. \u0130nsan\u0131n h\u0259yat\u0131 boyu neyronlar daim inki\u015fafda olurlar. Uzun ill\u0259r boyunca aliml\u0259r sinir toxumalar\u0131n\u0131n v\u0259 neyronlar\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 b\u0259rpa olmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz hesab edirdil\u0259r, ancaq bunun bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131 elm\u0259 ayd\u0131n oldu. \u0130nsan b\u0259d\u0259ninin dig\u0259r toxumalar\u0131 kimi neyronlarda insan\u0131n h\u0259yat\u0131 boyu inki\u015faf edir. Bu fakt beyinin v\u0259 onun x\u0259st\u0259likl\u0259rinin t\u0259dqiq olunmas\u0131nda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 yaratd\u0131. M\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v neyronlarda m\u0259lumat m\u00fcxt\u0259lif s\u00fcr\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Neyronlar\u0131n n\u00f6v\u00fc el\u0259 d\u0259 \u00e7ox deyil v\u0259 onlarda m\u0259lumat\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si saniy\u0259d\u0259 0.5-l\u0259 120 metr aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir.<\/li><li><strong>Beyin n\u0259 q\u0259d\u0259r enerji t\u0259l\u0259b edir?<\/strong>&nbsp;Beyinin tam f\u0259aliyy\u0259t etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 10 voltluq lampa g\u00fcc\u00fcnd\u0259 enerji t\u0259l\u0259b olunur. Cizgi filml\u0259rind\u0259 q\u0259hr\u0259man\u0131n a\u011fl\u0131na yeni bir fikir g\u0259ldikd\u0259 ba\u015f\u0131nda lampa yanmas\u0131 t\u0259sviri reall\u0131qdan he\u00e7 d\u0259 uzaq deyildir. Beyin h\u0259tta yuxu zaman\u0131 ki\u00e7ik bir lampaya b\u0259s ed\u0259c\u0259k miqdarda da enerji k\u00fctl\u0259si yarada bilir.<\/li><li><strong>Beyin he\u00e7 vaxt yatm\u0131r.&nbsp;<\/strong>Beyin g\u00fcnortadan f\u0259rqli olaraq gec\u0259l\u0259r daha f\u0259ald\u0131r. Bu ilk bax\u0131\u015fdan m\u0259ntiqsiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u00c7\u00fcnki g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yuxudan f\u0259rqli olaraq daim h\u0259r\u0259k\u0259t edir, hesablama apar\u0131r, intensiv \u015f\u0259raitd\u0259 i\u015fl\u0259yir. Amma tam \u0259ksin\u0259 olaraq insan yuxuya getdikd\u0259, beyin daha da aktivl\u0259\u015fir. Aliml\u0259r bunun h\u0259l\u0259 ki, d\u0259qiq s\u0259b\u0259bini anlaya bilm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, biz beynimiz\u0259 yatd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanda da i\u015fl\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn minn\u0259tdar olmal\u0131y\u0131q.<\/li><li><strong>Yuxug\u00f6rm\u0259nin say\u0131 \u0130Q-d\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/strong>Aliml\u0259r iddia edirl\u0259r ki, insan\u0131n intellekt s\u0259viyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259kdirs\u0259 bir o q\u0259d\u0259r \u00e7ox yuxu g\u00f6r\u00fcr. \u018fg\u0259r bu sizd\u0259 d\u0259 bel\u0259dirs\u0259, onda yadda saxlaya bilm\u0259diyiniz yuxular \u00fc\u00e7\u00fcn narahat olma\u011fa d\u0259ym\u0259z. Yuxular\u0131m\u0131z 2-3 saniy\u0259 \u00e7\u0259kdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7oxlar\u0131m\u0131z g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz yuxunu yadda saxlamaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirik.<\/li><li><strong>\u0130nsan beyninin m\u0259lumat tutumu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?&nbsp;<\/strong>\u0130nsan beyni Britaniya Ensiklopediyas\u0131 v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 bir ensiklopediyadak\u0131 m\u0259lumatlardan 5 d\u0259f\u0259 art\u0131\u011f\u0131n\u0131 yadda saxlamaq qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir. Aliml\u0259rin beyinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 ehtiyac olsa da, m\u0259lum oldu\u011fu q\u0259d\u0259ri il\u0259, komp\u00fcter terminologiyas\u0131 il\u0259 des\u0259k insan beynin\u0259 3-d\u0259n 1000 terabayta q\u0259d\u0259r m\u0259lumat yerl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, 900 il tarix qeyd olunmu\u015f Britaniya Milli arxivi c\u0259mi 70 terabayt h\u0259cmind\u0259dir. Beyninizin potensial\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirin.<\/li><li><strong>Beyin a\u011fr\u0131 hiss etmir.&nbsp;<\/strong>Beyin \u00f6z \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 a\u011fr\u0131 hiss etmir. Do\u011frudur, barma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 k\u0259sdikd\u0259 v\u0259 ya yand\u0131\u011f\u0131nda beyin buna reaksiya verir. Lakin beyind\u0259 a\u011fr\u0131 reseptorlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn o a\u011fr\u0131n\u0131 hiss etmir. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, bu sizi ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131ndan xilas etm\u0259y\u0259c\u0259k. Beyin \u00e7oxlu sayda toxuma, sinir v\u0259 qan damarlar\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olundu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011fr\u0131ya qar\u015f\u0131 h\u0259ssasd\u0131r.<\/li><li><strong>Beyin 80 faiz sudan ibar\u0259tdir.<\/strong>&nbsp;\u018fks\u0259r insanlarda beyin dey\u0259nd\u0259 qoz l\u0259p\u0259l\u0259rin\u0259 ox\u015far boz madd\u0259 assosiasiyas\u0131 yaran\u0131r. Lakin canl\u0131 beyin t\u00fcnd q\u0259hv\u0259yi r\u0259ngli, su v\u0259 qandan t\u0259\u015fkil olunmu\u015f yum\u015faq orqand\u0131r. Bundan sonra susuzluqdan n\u0259 vaxt \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259ks\u0259niz unutmay\u0131n ki, beynind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q olan r\u00fctub\u0259t\u0259 ehtiyac\u0131 var.<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyin\u0259 daxil olan v\u0259 \u00e7\u0131xan sinir impulslar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259ti saatda 274 kilometr\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fczm\u00fc ki, niy\u0259 \u00e7\u0259kicl\u0259 barma\u011f\u0131n\u0131za z\u0259rb\u0259 d\u0259ydikd\u0259 niy\u0259 bel\u0259 tez reaksiya verirsiniz? Bunun ham\u0131s\u0131 sinir impulslar\u0131n\u0131n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m s\u00fcr\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. Bu impulslar\u0131n sur\u0259ti t\u0259xmin\u0259n idman avtomobill\u0259rinin sur\u0259ti il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 olunur. Beyin dig\u0259r orqanlardan intensiv n\u0259f\u0259s al\u0131r. Beyinin \u00fcmumi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11603,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,309],"tags":[],"class_list":["post-11602","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11602"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11604,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11602\/revisions\/11604"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aranxeber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}